logo-professioneel-begeleidenlogo-professioneel-begeleiden
Filters

Alle artikelen

1|...|514|515|516|...|530

Caleidoscoop: De vijfsporenaanpak bij pesten

Pesten is systematisch (lichamelijk, geestelijk of seksueel) geweld van een leerling of een groep leerlingen ten opzichte van één of meer klasgenoten, die niet (meer) in staat is/zijn zichzelf te verdedigen. Uit deze definitie zijn de verschillen tussen pesten en plagen te halen: pesten gebeurt systematisch en er is sprake van een ongelijke machtsverhouding. Het slachtoffer wordt niet (meer) geacht voor zichzelf op te komen en het pesten heeft desastreuze gevolgen voor het slachtoffer. Aan een goede aanpak van pesten stel ik drie eisen. Ten eerste is het belangrijk dat de aanpak in twee opzichten integraal is: enerzijds door de inschakeling van alle betrokken partijen (de zogenaamde vijfsporenaanpak), en anderzijds door pesten in te kaderen binnen een verklaringsmodel van geweld. De tweede eis is dat het probleem structureel wordt aangepakt, dat wil zeggen: via de trits signaleren, analyseren, een plan opzetten en uitvoeren, en evalueren. De laatste eis is dat de aanpak leidt tot een blijvende attitudeverandering. In dit artikel ga ik nader in op mijn vijfsporenaanpak van pesten. Daarbij ga ik uit van de door mij in 1990 ontwikkelde visuele weergave van de vijf betrokken partijen en drie psychologische mechanismen (Figuur 1), waarvan bij elke vorm van geweld, dus ook bij pesten, sprake is
1,95
lees meer

Trauma (volledige uitgave, 13 artikelen)

  INHOUD THEMA 'TRAUMA' (augustus 2012) Carlo Mittendorff over oplossingsgericht begeleiden bij traumaverwerking, John Stolvoort De wanhoopsdaad van een asielzoeker, Paul de Blot Prof. Dr. Onno van der Hart, Kenmerken van een dissociatieve identiteitsstoornis, Christine Beenhakker De ontdekker van dissociatie bij trauma´s, Pierre Janet, Saskia van Rijnswou Psychotrauma nader beschouwd, Peter van der Velden en Peter van Loon PRAKTIJK Effectiviteit, kanttekeningen en ontwikkelingen EMDR, Arnold Vermeulen Op weg naar een bloeiende praktijk, Ondernemen met bezieling, Simone Nijboer Een persoonlijk verhaal over hoop, overleven en innerlijke kracht, Arjan Erkel: ont-gijzeld, Christine Beenhakker Help, Gebroken hart ACTUEEL Kinderen ondersteunen na trauma, Eva Alisic Gelezen Verder lezen over trauma Trends & ontwikkelingen Vooraankondiging VOORWOORD Overleven Een paar maanden geleden kwam mijn partner tijdens het klussen ongelukkig ten val. Wij moesten naar het ziekenhuis en hij kwam terecht op de afdeling Kleine Traumatologie wegens ‘een verwonding veroorzaakt door een schok’, aldus het woordenboek. Een fysieke verwonding in dit geval, welteverstaan. In ons counsellingvak krijgen wij regelmatig te maken met mensen die een psychische verwonding hebben opgelopen na een schokkende gebeurtenis. Niet alle onprettige gebeurtenissen zijn in die zin traumatisch. Algemeen is te zeggen dat traumatische ervaringen zó ernstig zijn, dat ze erg lang een grote indruk achterlaten. In grote lijnen zijn er twee soorten trauma’s te onderscheiden: enerzijds de eenmalige traumatische ervaringen, zoals het overlijden van een gezinslid of eenmalig seksueel misbruik; anderzijds de zich steeds herhalende ervaringen. Denk hierbij aan steeds terugkerend huiselijk geweld, oorlogservaringen, herhaald seksueel misbruik of extreme verwaarlozing in het gezin. Wanneer kun en mag je als counsellor deskundig hulp verlenen bij de verwerking van een trauma? Wat zijn jouw mogelijkheden en jouw beperkingen binnen jouw eigen werkveld, jouw vakgebied en expertise? Waar ligt de grens? Waar en wanneer zet je als counsellor een ‘rode vlag’? Dit zijn belangrijke vragen, als het gaat om het professioneel begeleiden van mensen met dieper liggende traumatische ervaringen. In dit themanummer belichten wij zeer diverse invalshoeken van trauma en traumaverwerking. Het persoonlijke verhaal van Arjan Erkel bijvoorbeeld, die werd gegijzeld door rebellen en twee jaar leefde tussen hoop en vrees. Welke invloed heeft deze ervaring gehad op zijn verdere persoonlijke leven? De pionier Pierre Janet is een belangrijke grondlegger op het gebied van dissociatie: hij beschreef hoe mensen zich tegen geestelijke trauma’s konden verweren door deze buiten het bewustzijn te plaatsen. Prof. Dr. Onno van der Hart vertelt ons meer over de achtergronden en kenmerken van een dissociatieve  persoonlijkheidsstoornis. Eva Alisic behandelt het thema traumaverwerking bij kinderen en Carlo Mittendorf geeft ons handvatten voor een oplossingsgerichte benadering bij de begeleiding van trauma. Arjan Erkel zegt: “Het leven is mooi.” Hij is in staat gebleken om te overleven, het leven weer te omarmen, in al zijn facetten. De wond is genezen, al blijft er nog wel een litteken. Dat litteken wordt zo nu en dan weer eens geprikkeld, maar hij heeft geleerd om uit te gaan van zijn innerlijke kracht; zijn overlevingsdrang is sterker dan zijn trauma. Niet iedereen is dit gegeven. Wij counsellors kunnen ons steentje bijdragen om de innerlijke kracht bij onze cliënten weer te activeren, als zij dat op eigen kracht niet kunnen, zodat zij hun veerkracht weer hervinden en de wond kan genezen. Christine Beenhakker, hoofdredacteur Reageren? hoofdredacteur@counsellingmagazine.nl
5,95
lees meer

Wetenschap: Psychotrauma nader beschouwd

De wetenschappelijke aandacht voor de gevolgen van schokkende gebeurtenissen of potentieel traumatische gebeurtenissen is de afgelopen 25 jaar enorm toegenomen (Hermans, 2011, Hovens & Van der Ploeg, 2002). Een recente zoektocht met alleen de trefwoorden ‘PTSD (PTSS)’ en ‘post traumatic stress’ levert 127 artikelen op voor het jaar 1986. Eenzelfde zoektocht over het jaar 2011 brengt de teller op 1851 artikelen: een ruime vertienvoudiging. Ter vergelijking: met de trefwoorden ‘depression’ en ‘depressive’ zijn de aantallen artikelen respectievelijk 4481 (1986) en 15043 (2011): ‘slechts’ een ruime verdrievoudiging. In werkelijkheid zijn deze getallen natuurlijk conservatieve schattingen: lang niet alle tijdschriften zijn erin opgenomen, maar ze tonen wel een duidelijke trend.
1,95
lees meer

Verkenning: Carlo Mittendorff over oplossingsgericht begeleiden bij traumaverwerking

Jaarlijks krijgen duizenden mensen te maken met een schokkende gebeurtenis zoals agressie, een overval, ongeval of ramp. De gevolgen van deze schokkende gebeurtenissen beperken zich niet alleen tot materiële schade of lichamelijk letsel. Mensen voelen zich vaak verbijsterd, machteloos, angstig, verdrietig en moe. Welke zorg kan een counsellor in dit soort situaties verlenen en welke interventies zijn helpend? GZ-psycholoog en psychotherapeut Carlo Mittendorff geeft handvatten voor het begeleiden van cliënten na een traumatische gebeurtenis.
1,95
lees meer

Vakmanschap: Op weg naar een bloeiende praktijk

Je hebt een opleiding tot counsellor of psychosociaal hulpverlener voltooid en wilt een eigen praktijk opbouwen. Maar dat valt niet mee. Het is moeilijk om cliënten te vinden, ook al ben je nog zo gemotiveerd. Maar hoe pak je dat dan aan? Hoe geef je vorm aan datgene wat je bezielt? In dit artikel geef ik een aantal praktische handvatten, om je een eind op weg te helpen.
1,95
lees meer

Uit ‘t veld: Een persoonlijk verhaal over hoop, overleven en innerlijke kracht

Arjan Erkel werd op 12 augustus 2002 door vier gewapende mannen ontvoerd in Machatsjkala, de hoofdstad van de Russische deelrepubliek Dagestan, waar hij sinds april 2002 werkte voor de organisatie Artsen zonder Grenzen. Hij hield zich bezig met de opvang van vluchtelingen uit Tsjetsjenië, dat aan Dagestan grenst. Op 11 april 2004, eerste paasdag, werd hij na 607 dagen gevangenschap vrijgelaten door tussenkomst van een vereniging van KGB-veteranen. Na zijn vrijlating blijkt Arjan buitengewoon goed in staat om deze zeer zware periode van gijzeling om te zetten naar positieve kracht. Tijdens onze ontmoeting vertelt Arjan hoe hij zijn trauma heeft verwerkt en hoe hij dit een plek geeft in zijn dagelijks leven
1,95
lees meer

Trends & Ontwikkelingen

Minder zelfmoordgedachten dankzij online zelfhulp Reducing the Burden of Suicidal Thoughts Through Online Self-Help. Promotie mevrouw B.A.J. Van Spijker. 13 juni 2012. Vrije Universiteit Amsterdam. Bregje van Spijker onderzocht bij volwassenen met gedachten aan zelfmoord de effectiviteit van een zesweekse online zelfhulpinterventie. Deelnemers die de zelfhulp gebruikten piekerden na zes weken duidelijk minder dan volwassenen die op een wachtlijst stonden. Daarnaast bleek dat de cursus, die zonder begeleiding van een psycholoog werd aangeboden, relatief goedkoop is. Mensen met zelfmoordgedachten denken vaak dat ze hun problemen zelf moeten kunnen oplossen. Ze schamen zich om naar een hulpverlener te gaan of hebben hiermee eerder onprettige ervaringen gehad. In dit isolement kunnen zij de controle op kwellende gedachten aan zelfmoord verliezen waardoor ze steeds meer gaan piekeren. Omdat zij geen hulp zoeken, kunnen zij niet profiteren van eenvoudige technieken die hun denken weer in goede banen kunnen leiden. Om mensen met zelfmoordgedachten toch te  bereiken is een online zelfhulp ontwikkeld. Deelnemers krijgen in deze zesweekse cursus iedere week nieuwe oefeningen aangeboden om het piekeren over zelfmoord onder controle te krijgen. Bijvoorbeeld door dagelijks piekerkwartieren in te stellen kan worden  geprobeerd het piekeren te beperken. De online zelfhulp is niet bedoeld als vervanging voor eventuele hulpverlening door psychiater of psycholoog, maar als eerste stap in het hulpzoekproces of als aanvulling op hulp in de geestelijke gezondheidszorg. Deelnemers worden daarom aangemoedigd ook hulp te zoeken bij de GGZ of om steun te zoeken bij vrienden, familie of huisarts. De online zelfhulp is beschikbaar via www.113Online.nl, het nationale platform voor zelfmoordpreventie dat hulp en therapie biedt aan mensen die aan zelfmoord denken, maar ook aan naasten en nabestaanden. (Bron: VU Amsterdam) Een op de drie jongeren voelt zich wel eens onveilig In 2011 voelde bijna een derde van de jongeren zich wel eens onveilig. Dit is nagenoeg gelijk aan de drie jaren daarvoor. Jonge vrouwen voelden zich twee keer zo vaak onveilig als hun mannelijke leeftijdsgenoten. Iets meer dan één op de drie jongeren was slachtoffer van een delict. Jongeren uit de provincie Groningen waren hiervan het vaakst slachtoffer. Het aandeel onder jongeren van 15 tot 25 jaar, dat zich wel eens onveilig voelt, bedroeg in 2011 bijna 32%. Dat aandeel is sinds 2008 ongeveer gelijk gebleven. Bij jonge vrouwen lag het aandeel in 2011 op ruim 42%. Dat is twee keer zoveel als bij jonge mannen, van wie iets meer dan 21 zich onveilig voelde. Dit verschil is de afgelopen jaren nagenoeg constant gebleven. In 2011 was bijna 35% van de jongeren één of meer keer het slachtoffer van criminaliteit. De meeste jonge slachtoffers van een delict, bijna 22%, hadden te maken met een vermogensdelict. Dit betreft onder meer inbraak, fietsdiefstal of zakkenrollerij. Bijna 12% was slachtoffer van een geweldsdelict, waaronder seksuele delicten, mishandeling en bedreiging. Eén op de tien jongeren werd geconfronteerd met vandalisme. (Bron: CBS, Paul de Winden/Landelijke Jeugdmonitor, Onveiligheidsgevoelens en slachtofferschap: jongeren (15 tot 25 jaar)) Een moeilijke jeugd is een stressfactor voor het leven In haar oratie op 8 juni vroeg hoogleraar Stressgerelateerde psychopathologie Bernet Elzinga meer aandacht voor de effecten van een moeilijke jeugd op het ontstaan van stoornissen. Freud had een punt, al werkte hij het niet goed uit. U stelt dat de huidige psychologische behandelingen voorbij gaan aan het effect van vroege levensgebeurtenissen. Waarom is dat bezwaarlijk? “De cognitieve gedragstherapie die nu meestal wordt ingezet om klachten te behandelen, is gericht op het hier en nu. Psychologen proberen de mechanismen te veranderen die klachten in stand houden, en zijn minder bezig om de ontstaansgeschiedenis ervan in kaart te brengen. Maar de manier waarop volwassenen naar zichzelf en anderen kijken, wordt sterk gekleurd door de ervaringen uit de eerste levensjaren. Daar is veel onderzoeksliteratuur over – denk bijvoorbeeld aan de negatieve effecten van onveilige gehechtheid – maar die wetenschap speelt geen rol in deze behandeling.” Om welke levensgebeurtenissen gaat het dan? “Om fysieke en seksuele mishandeling, maar ook om emotionele verwaarlozing. Dan gaat het om ouders die onvoldoende aandacht hebben voor hun kind, en het stelselmatig emotioneel aan zijn lot overlaten. Het is voor een kind belangrijk dat het zich gezien en begrepen voelt, met name ook als het verdrietig is, gepest wordt, of iets ingrijpends als een aanranding meemaakt. Wanneer ouders daar niet goed op reageren, kan iemand van dit gebrek aan steun later meer last hebben dan van zo’n gebeurtenis zelf.” Moeten psychologen nu à la Freud mensen weer op de divan leggen? “Freud had goed gezien dat vroege jeugdervaringen doorwerken in het latere leven, maar zijn ideeën over castratieangst en penisnijd moeten we zeker niet oprakelen. We weten nu dat ingrijpende levensgebeurtenissen ervoor kunnen zorgen dat iemands stresssysteem verkeerd kan worden afgesteld, en daar kun je je leven lang last van hebben. Met behulp van fMRI kunnen we dat ook in de hersenen zien: de emotiekernen van deze mensen zijn hypergevoelig, en hun prefrontale cortex – die betrokken is bij besluitvorming en het onderdrukken van impulsen – functioneert slechter dan die van niet-mishandelde mensen. Dit kan deels verklaren waarom mensen depressie- en angstklachten ontwikkelen.” Niet iedereen die een rotjeugd heeft gehad, ontwikkelt psychische klachten. “Daarom is het belangrijk om ook factoren op te sporen die de veerkracht van mensen bepalen. Uit gegevens van NESDA (de grootschalige Nederlandse Studie naar Depressie en Angst) blijkt dat eenvijfde van de deelnemers ooit is mishandeld als kind, maar geen psychische klachten heeft. Het zou mooi zijn als we ook die beschermende factoren in kaart kunnen brengen. Op den duur moeten we ervoor zorgen dat mensen geen standaard behandelprotocol meer krijgen, zoals nu gebeurt, maar een behandeling op maat waarbij rekening wordt gehouden met de voorgeschiedenis en het hypergevoelige stresssysteem. Hopelijk kunnen we op deze manier mensen beter behandelen, want ongeveer de helft van de mensen met depressie- en angstklachten wordt met de huidige behandeling niet beter.” (Bron: Universiteit Leiden, Malou van Hintum) Mijndoelenstellen.nl het leven Om gedragsverandering te kunnen bewerkstelligen, is het nodig dat er sprake is van motivatie tot gedragsverandering en inzicht in wat men belangrijk vindt. Hulpverleners hebben echter wel eens te maken met hulpvragers die weliswaar beseffen dat er sprake is van een probleem, maar nog niet (voldoende) gemotiveerd zijn tot verandering en/of inzicht hebben in de doelen die ze willen bereiken. Voor deze doelgroep is het soms lastig om een doel te formuleren. De hulpvrager weet wel ongeveer wat hij of zij wil bereiken, maar kan er de woorden niet goed aan geven of heeft moeite met het concretiseren van een doel. www.Mijndoelenstellen.nl is een hulpmiddel om aan te geven wat de hulpvrager belangrijk vindt. In enkele minuten is er een overzicht dat hij of zij aan zichzelf kan mailen. Tevens kan de lijst direct aan een hulpverlener gemaild worden. De hulpverlener kan de lijst als input voor een volgend gesprek gebruiken. Iedereen kan gratis gebruik maken van de website. Er zijn verschillende  doelenkaarten voor verschillende doelgroepen. Sommige doelenkaarten zijn voor een specifieke training ontwikkeld, zoals die voor de online faalangsttraining van het schoolmaatschappelijk werk van Kwadraad en voor de cursus ‘vrienden’ van de jeugdreclassering in Noord-Limburg. Bij Kwadraad is het middel opgenomen in het Online Dossier dat steeds meer cliënten gebruiken (Bron: E-hulp, Mijn doelen Stellen) Tijd tussen ontstaan van een psychische aandoening en eerste zorgcontact Resultaten van de ‘Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study-2’ (NEMESIS-2).  Mevrouw M. Ten Have, mevrouw S. Van Dorsselaer en de heer R. De Graaf. Trimbos-instituut Utrecht. Dit rapport gaat over het zoeken van hulp bij psychische aandoeningen. Het geeft antwoord op vragen als: in hoeverre zoeken mensen met een psychische aandoening hulp voor hun specifieke problemen? En als zij dit doen: hoeveel tijd verstrijkt er dan gemiddeld tussen het ontstaan van de psychische aandoening en het eerste zorgcontact daarvoor? Welke bevolkingsgroepen zoeken na het ontstaan van een psychische aandoening minder vaak en minder snel hulp? In hoeverre ervaren mensen baat bij de hulp voor hun  psychische aandoening en hoeveel tijd is dat na het eerste zorgcontact? Voor beantwoording van deze en andere vragen is gebruik gemaakt van gegevens van de ‘Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study-2’ (NEMESIS-2), een representatief onderzoek onder volwassenen van 18-64 jaar in de algemene bevolking. (Bron: Trimbos-instituut) Dit rapport kunt u gratis downloaden via de website van het Trimbos-instituut, www.trimbos.nl
Gratis
lees meer

Pioniers: De ontdekker van dissociatie bij trauma´s

Sigmund Freud keerde zich uiteindelijk van hem af. Maar Pierre Janet bleek de grondlegger te zijn van onze huidige opvattingen over posttraumatische stressstoornis en dissociatieve stoornissen.
1,95
lees meer

Issue: Kinderen ondersteunen na trauma

Hoe graag we het ook anders zouden willen, kinderen maken soms schokkende gebeurtenissen mee. Ze kunnen al op jonge leeftijd geconfronteerd worden met het verlies van een broertje of zusje, met een ernstig auto-ongeluk, met geweld of een andere potentieel traumatische situatie. Soms betreft het grootschalige incidenten, zoals de recente schietpartij in Colorado of de overstromingen in Bangladesh.
1,95
lees meer

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte!

Dag van de Coach

Thema: Stress

Datum: 6 juni 2019
Locatie: De Reehorst, Ede

Informatie & aanmelden »