Connectie (september 2025)
Wandelen om te verbinden Als L&D-professionals willen we niets liever dan dat leren beklijft. Je hebt een inspirerende sessie georganiseerd, met de nieuwste werkvormen, sterke visuals, misschien zelfs een vleugje humor. En toch… een week later blijkt dat veel deelnemers weinig hebben onthouden. Hoe kan dat? De neurowetenschap biedt een krachtig inzicht: onthouden is in essentie een proces van verbinden. Letterlijk. Ons brein onthoudt door neuronen die met elkaar in contact komen. Hoe vaker ze ‘vuren’, hoe sterker de verbinding wordt. Herhaling maakt het verschil. Maar niet alleen cognitieve herhaling is van belang – sociale en fysieke connectie versterken het leerproces aanzienlijk. Onderzoek van Baddeley en Godden uit de jaren 70 toont zelfs aan dat onze leeromgeving invloed heeft op het geheugen. Proefpersonen die onder water een reeks woorden leerden, konden die beter reproduceren als ze zich ook onder water bevonden. De implicatie voor L&D is glashelder: leren werkt beter als het zo dicht mogelijk bij de werkomgeving gebeurt. Werkplekleren, buddysystemen en reflectie in de praktijk zijn geen luxe, maar breinvriendelijke must-haves. Maar er is ook een keerzijde… In een wereld waar ‘altijd verbonden zijn’ de norm is, raken we overprikkeld. Notificaties, telefoons, vergaderverzoeken, berichtenstromen – allemaal claimen ze onze aandacht. In plaats van diepe verbinding ontstaat juist fragmentatie. Volgens onderzoek van Motivaction (2020) vindt maar liefst 38% van de jongeren bellen spannend, en verkiest 89% tekstberichten boven een echt gesprek. Verbinding wordt oppervlakkig; cognitieve diepgang verdwijnt. We bevinden ons dus in een paradox. Aan de ene kant hebben we verbinding nodig om te leren; aan de andere kant zorgt constante verbinding voor afleiding en oppervlakkigheid. Hoe lossen we dit op? Mijn antwoord: wandelen zonder telefoon, met een collega. Een eenvoudig ritueel met maximale impact. Kies een buddy uit je team, laat de telefoon achter en ga naar buiten. Bespreek wat je hebt geleerd, waar je tegenaan loopt, of welke ideeën je wilt toetsen. Deze vorm van reflectief lopen verbindt op meerdere niveaus. Op sociaal vlak heb je écht contact, zonder scherm ertussen. Fysiek activeer je je lijf, wat neuroplasticiteit bevordert. En in relatie tot de omgeving helpt de context je herinnering, zoals Baddeley al liet zien – zelfs als je later letterlijk terugwandelt naar die plek. Als L&D-adviseur kun je dit actief faciliteren. Integreer ‘wandelsessies’ in ontwikkelprogramma’s. Laat deelnemers inzichten met elkaar delen buiten het klaslokaal. En bovenal: durf disconnectie te normaliseren als onderdeel van leren. In een tijd waarin technologie vaak de hoofdrol opeist, is verbinding zonder scherm revolutionair simpel. Leren is geen lineair proces, maar een sociaal, zintuiglijk en soms verstillend avontuur. trek dus je jas aan, neem je collega mee en verbind je – met jezelf, de ander en het moment. Daar begint leren dat beklijft. Ria van Dinteren is hoofdredacteur van TvOO hoofdredacteur@tvoo.nl INHOUD Praktijk Verbind en geef door, Inleiding, Sibrenne Wagenaar Speuren naar een professionele standaard, Waarom goede standaarden groeien in de praktijk, Stèphan Petersen & Sjak Meerveld Mentorschap zonder grenzen, Hoe verbinding over organisaties jonge talenten laat groeien en ervaren professionals inspireert, Rebecca Heye & Leon Busschops De kracht van verbinding, Samen leren en ontwikkelen in de mentale gezondheidszorg, Marieke Post Connectie maken als introverte trainer, Column, Ronald Huttinga Van iPad tot inspiratie, Hoe je een community digitale fitheid tot leven brengt, Joitske Hulsebosch Theorie Van sprinkhaanvisie naar breinfeestjes, In gesprek met Theo Compernolle, Ronald Huttinga Logica van de lappendeken, Verbindingswerk rond vraagstukken die van iedereen en van niemand zijn, Sibrenne Wagenaar Nieuwe kijk op samenwerken, Skillful collaboration, Nick Regan & Jackelien van Dijk Tegenstellingen productief maken, Paradoxaal leiderschap, Jackelien van Dijk Inspriatie Waarom angst een slechte raadgever is in het AI-debat, Barend Last Zichtbaar zijn, leren en verbinden, LinkedIn als leerplek, Marjolein Bongers AI als collega: wat HR nu moet doen, Column, Jean-Luc Laval Voor eeuwig verbonden, De vele facetten van onze relatie met technologie, Jackelien van Dijk Verbondenheid is de stuwende kracht achter leren, Portret, Merel Booneke Ketelaars
€ 6,95Verbondenheid (oktober 2016)
INHOUD "Verbondenheid" Herstelrecht voor verzoening, Fredrike Bannink Ockhamvraag: Wat is de belangrijkste sleutel tot geluk? Hein Zegers Verbondenheid komt niet vanzelf, Jacqueline Boerefijn WETENSCHAP Zintuigen en zingeving in de zorg, Cretien van Campen New ways of working, Eline Kuiper & Fredrike Bannink Werken aan verbondenheid en interafhankelijkheid, René Bouwen Zin in je verhaal, Gerben Westerhof PRAKTIJK Onder het vernis, Miranda Eenennaam Stadsdorp Story: Ontwerpen voor het geluk van een gemeenschap, Pieter Desmet Huisdieren, meer dan gezelschap, Mayke Janssens, Jannes Eshuis, Sanne Peeters, Johan Lataster, Nele Jacobs De kracht van vertellen en luisteren, Wick van der Vaart Verbinding Elk mens komt op de wereld vanuit de diepst denkbare verbinding met een ander mens om vanaf dat moment nieuwe verbindingen aan te gaan met anderen. Aanvankelijk voorzichtig en terughoudend, maar al snel overrompelend met veel verschillende mensen. Een aantal relaties springt eruit: in het gezin, met een partner, met vrienden, op het werk, en een aantal is vervangbaar zoals dat met kennissen het geval is. Dan zijn er ook nog de meer abstracte verbindingen die mensen aangaan: met een idee, een geloof of een gemeenschap. En bijna de helft van de mensen in Nederland heeft een liefdevolle relatie met een huisdier. Lees de volledige inleiding op dit themanummer
€ 6,95Raakvlakken tussen primair en voortgezet onderwijs (maart 2016)
INHOUD "Raakvlakken tussen primair en voortgezet onderwijs" Van een verdraaide organisatie naar excellerende teams, Jannemieke Wijgergangs en Paulien Schimmer Mindfulness in het onderwijs, Hartger Wassink Een eigentijdse school met een vergrijzende bemensing, Aart Bontekoning Ruimte laten aan het mbo, Margriet van der Sluis Professionele ontwikkeling van docenten organiseren, Rob Poell, Cara Valk en Ferd van der Krogt Leiders gezocht Bestuur Beleid Beschouwing Hoe zit het met uw Onderzoek Internationaal Boeken Focus op… Introductie. Raakvlakken tussen primair en voortgezet onderwijs, Arie Olthof en Hartger Wassink De eeuwige status quo van de vroege selectie, Laura de Adelhart Toorop Junior College en Tiener College: een innovatieve programmalijn, Pieter Snel en Mariska van Wijngaarden De Plaatsingswijzer. Bottom-up werken aan de doorgaande lijn, Marinus Giesing Onderwijskwaliteit in het primair onderwijs. Balanceren tussen meerstemmigheid en gedeelde betekenis, Andrea Frankowski, Ilsa de Jong, Paul Frissen, Martijn van der Steen, Rik Peeters, Jorren Scherpenisse en Nancy Chin-A-Fat Leren en presteren in samenhang. Kritische-vriendgesprekken over het leren van onderwijsorganisaties, Rick Steur, namens School aan Zet Het onderwijs neemt de opvoedkundige taak niet serieus genoeg. Interview met Ton van Rijn, Hartger Wassink Redactioneel Nadat in 2012/2013 duidelijk werd dat de toenmalige uitgever wilde gaan stoppen met Meso magazine en Meso focus, simpelweg omdat het beursgenoteerde concern er te weinig aan verdiende, hebben we ons als redactie ingespannen om Meso elders een vervolg te geven. Het voorliggende nummer van De Nieuwe Meso markeert de start van alweer de derde jaargang van dat vervolg. In die zin zou je kunnen zeggen dat we geslaagd zijn. De positieve reacties die we van lezers krijgen, onderstrepen dat. Toch knaagt er iets. In de eerste plaats het aantal betalende lezers. Ondanks de positieve reacties neemt het aantal abonnees op de digitale of papieren uitgave van De Nieuwe Meso maar langzaam toe. Veel mensen ontvangen digitaal de inhoudsopgave van ieder nieuw nummer. Tussendoor ontvangen zij bovendien de digitale nieuwsbrief. Allemaal goed bedoeld van ons, maar het pakt in de praktijk averechts uit: door de mailtjes denken mensen dat ze een abonnement hebben, terwijl ze dat feitelijk dus niet hebben… Te weinig inkomsten is voor een blad natuurlijk een probleem, maar ondertussen knaagt er nog iets anders. Bij de ‘doorstart’ hebben we ervoor gekozen door te gaan met waarmee we bezig waren: het maken van een vakblad voor schoolleiders en -bestuurders. Behouden van wat we hadden, stond daarbij voorop, dat was al ingewikkeld genoeg. Inmiddels begint die keuze wat te schuren. Meer en meer beseffen we dat het ons niet primair gaat om schoolleiders en-bestuurders. Wat ons als redactie bindt en motiveert, is het werken aan ‘mooier’ onderwijs. Tegelijkertijd beseffen we dat voor mooier onderwijs niet alleen schoolleiders en -bestuurders aan zet zijn; sterker nog, we kennen helaas te veel situaties waarin schoolleiders en -bestuurders mooier onderwijs eerder hebben belemmerd dan bevorderd. Voor mooier onderwijs is gemeenschappelijke inspanning en gedeeld leiderschap van alle betrokkenen nodig. Dat is ook een van de Leitmotiven in veel van de bijdragen in de eerste twee jaargangen van De Nieuwe Meso. Waarom staat er dan nog ‘Vakblad voor schoolleiders en -bestuurders’ op de voorkant? Zou het niet beter zijn als er bijvoorbeeld ‘Vakblad voor gedeeld leiderschap’ of iets dergelijks zou staan? Nu is het veranderen van de voorkant een fluitje van een cent; daar gaat het dus niet om. Het gaat om onderliggende vragen als ‘Wat bedoelen we met ‘mooier’ onderwijs?’ en ‘Hoe kunnen we de beweging naar mooier onderwijs ondersteunen?’ Het zijn vragen die volop leven, niet alleen binnen de redactie, maar in het onderwijs in brede zin. Meer dan in voorgaande jaren zien we in het onderwijs, buiten de bestaande kaders om, een beweging van mensen die op zoek zijn naar inspiratie; mensen die van elkaar willen leren en samen ‘mooier’ onderwijs willen maken. Zonder onze onafhankelijkheid prijs te willen geven, willen we als DNM ons meer met die beweging verbinden. Ons denken daarover is nog maar net begonnen en zal ook nog wel enige tijd in beslag nemen. Ondertussen gaan we ‘gewoon’ door met het maken van een vakblad voor schoolleiders en -bestuurders waarvan we stiekem denken en hopen dat het interessant is voor iedereen die wil werken aan ‘mooier’ onderwijs.
€ 6,95
