logo-professioneel-begeleiden logo-professioneel-begeleiden
Filters

Alle artikelen

Vraagt onderwijs nieuw Leiderschap? (december 2023)

10-jarig jubileumcongres DNM 13 maart 2024 Vraagt onderwijs nieuw leiderschap? We zouden het bijna vergeten, maar in het onderwijs draait het allemaal om de leerling en de leraar. Daaromheen hebben de leidinggevenden hele belangrijke zaken te doen. De vraag is of zij hiervoor voldoende tijd en ruimte hebben, omdat tegelijkertijd ook de politiek en de samenleving het nodige vragen waar de leidinggevende passende antwoorden op wil of moet zien te vinden. Het is evident dat het onderwijs deel uitmaakt van een complexe omgeving: snel elkaar opvolgende ontwikkelingen en trends in de samenleving komen steeds nadrukkelijker de school binnen, het overheidsbeleid (de minister) vraagt steeds meer van de inzet en verantwoordelijkheid van de medewerkers en leidinggevenden en ook ouders en leerlingen verwachten steeds meer van de school. Daarnaast vraagt ook de interne organisatie de nodige aandacht. In dit externe en interne krachtenveld, waarin de aandacht voor kortetermijnoplossingen vaak het werken aan een langetermijnvisie in de weg staat, moeten de medewerkers, met name de leidinggevenden zo vindt men, handelen, keuzes maken, overeind en goedgemutst blijven, aandacht hebben en geven enz. Dit betekent dat je stevig moet staan en juist wel vanuit een langetermijnvisie temidden van de dagelijkse druk en drukte eigen keuzes moeten maken: hoe steviger je staat en weet waar je van bent en waar je voor wilt gaan, des te beter weet je wat je uiteindelijk wel of niet doet. Al met al voor de leidinggevende een lastige en ondankbare positie: hoe vind je het juiste evenwicht tussen wat de overheid en de samenleving vragen en wat goed is voor de leraar en de leerling en wat vraagt dit van het leiderschap? Deze vraag staat centraal op het congres van 13 maart 2024. We hebben enkele visionaire denkers uitgenodigd om deze vraag (Vraagt onderwijs nieuw leiderschap?) uit te werken. Illiass el Hadioui zal zijn inzichten delen over het verbinden van de culturele diversiteit in het onderwijs en Sjef Drummen zal ons inspireren met zijn revolutionaire benadering van gepersonaliseerd leren. Daarnaast bieden we een uitgebreid scala aan workshops, waarin we dieper ingaan op de vraag: Vraagt onderwijs nieuw leiderschap?   INHOUD THEMA - Vraagt onderwijs nieuw leiderschap? Welk leiderschap heeft onderwijs nodig? Klaas Pit De ontdekking van het prachtige risico van schoolleiderschap Pieter Leenheer Iedereen leider? Gespreid Leiderschap in het onderwijs Anneke Westerhuis Op zoek naar een gedeeld beroepsbeeld Tien jaar DNM over de ontwikkeling van leraren en hun beroep  Jeroen Onstenk De sturingsfilosofie van onze overheid is behoorlijk problematisch. Tijd voor activisme? Pieter Leenheer Leiderschap: persoon of proces? Thijs Homan Je leiderschapsjas (aan)passen, Over leiderschapsidentiteit Gerritjan van Luin, Manon Ruijters en Freerk Wortelboer De basis blijft hetzelfde, alleen het vak verandert De professionele identiteit van de PO-schoolleider Christian van den Brekel Over de professionele identiteit van schoolleiders in het VO Wie ben ik als schoolleider? Janine Mommers, Piety Runhaar en Perry den Brok Docentschap op individueel niveau kan alleen maar floreren wanneer het professionele team hecht is In gesprek met Iliass El Hadioui Tanja de Ruijter en Pieter Leenheer Omwille van de educatieve ruimte Jan Bransen Leren onderzoeken van en in sociale complexiteit Floor Basten en Bart Schipmölder Nieuw leiderschap Arie Olthof Rubrieken Kleine casuïstiek Column – Willem de Vos Strip – Pieter Leenheer Bestuur Beleid Beschouwing – Sietske Waslander en Marc Vermeulen Column – Jaap Nelissen Onderwijs over de grenzen – Rudi Schollaert Boeken

€ 6,95

Leraren en hun professionalisering (september 2023)

REDACTIONEEL In ons vakblad laten, soms afwisselend, zes vaste medewerkers hun licht schijnen over leiderschap en onderwijs. Hun bijdragen betreffen onderwerpen die nogal eens aan onze aandacht ontsnappen als gevolg van de waan van de dag, die ook in het onderwijs regelmatig heerst. In dit redactioneel daarom eens bijzondere aandacht voor deze vaste medewerkers en hun bijdragen aan dit nummer.  Willem de Vos, oud rector-bestuurder in het voortgezet onderwijs, schrijft over de ‘oerkloof tussen vakmensen (volgens hem een beter woord dan professionals) en leidinggevenden en borduuurt daarbij verder op  wat hij de ‘gouden vergelijking van Léon de Caluwé noemt: ‘Die klus is net als het verplaatsen van een kerkhof, u heeft weinig medewerking van binnenuit te verwachten.’ Jaap Nelissen, directeur van de  Jenaplanschool Wittevrouwen in Utrecht en onze nieuwe columnist uit het primair onderwijs, roept in zijn eerste bijdrage de politiek en de samenleving op werk te maken van het steeds groter wordende tekort aan leerkrachten. Het thema mag dan dit keer wel gewijd zijn aan professionalisering van leraren, maar het heeft niet zijn hoogste prioriteit. Afwisselend schrijven Sietske Waslander en Marc Vermeulen, beiden als hoogleraar onderwijssociologie verbonden aan TIAS over kwesties van onderwijsbestuur en onderwijsbeleid. Deze keer is het de beurt aan Sietske Waslander. Zij loopt alvast vooruit op de verkiezingen van november aanstaande en het daarna te formeren kabinet. Voor de nieuwe onderwijsministers is er volgens haar werk aan de winkel. Vooral de sturing van het onderwijs vraagt aandacht. Zij geeft vijf adviezen die een begin kunnen maken aan het doorbreken van de sturingsimpasse in het onderwijs. Vanuit Vlaanderen schrijven Rudi Schollaert en Roger Standaert afwisselend over onderwijsnieuws van over de grenzen. Beiden hebben hun sporen verdient in het Vlaamse en internationale onderwijs, Rudi Schollaert als directeur nascholing en internationale  betrekkingen bij de Vlaamse koepelorganisatie VSKO en Roger Standaert als hoogleraar comparatieve pedagogiek aan de Universiteit Gent en als expert betrokken bij verschillende Vlaamse internationale projecten. In dit nummer duikt Rudi Schollaert in het vraagstuk over professionaliseren in relatie tot evidence based werken. De wereld, dit is de school en de klas waarin een leraar zijn weg moet zien te vinden is uitermate complex en allesbehalve gebaat bij centraal bedachte en opgelegde aanpakken. Hij pleit dan ook voor zoveel mogelijk maatwerk voor de leraren. Het themadeel van deze DNM is gewijd aan de professionalisering van leraren. In hun redactionele inleiding plaatst de themaredactie de bijdragen in een inhoudelijke context. In december verschijnt ons jubileumnummer Vraagt onderwijs nieuw leiderschap? Met dit themanummer ronden we onze eerste tien jaargangen af. Aan het jubileumnummer verbinden we ook een congres over de (nabije) toekomst van het onderwijs en wat dit betekent voor het onderwijskundig leiderschap. Het congres kent een vergelijkbare opzet als ons vakblad, dus met aandacht voor de dagelijkse praktijk en inbreng vanuit de wetenschap, voor iedereen in het po, vo en mbo die te maken heeft met leiderschapsvraagstukken. Elders in dit nummer vindt u meer informatie over dit congres. Klaas Pit   INHOUD THEMA - Leraren en hun professionalisering Ontwikkeling van vakmanschap van leraren, Professionalisering anno 2023 Pieter Leenheer, Tanja de Ruijter en Jelle Kaldewaij Professionaliseren op een veranderend speelveld, Van na- en bijscholing naar ontwikkelen van vakmanschap Pieter Leenheer Over miskend vakmanschap Inge Okkes Herwaardering van vakmanschap van leraren: gaat dat lukken? Kanttekeningen bij Het lerarentekort Anna van Strien Effectief professionaliseren doen leraren vooral in eigen tijd Amber Walraven Professionalisering en publieke professionals, Hoeveel greep hebben leraren eigenlijk op hun professionalisering?  Pieter Leenheer Professionele leergemeenschappen, Starten is het probleem niet, verduurzamen wel Pieter Leenheer En hoe gaat het in de praktijk? In gesprek met een zestal schoolleiders Tanja de Ruijter en Puk Witte Wat is de meerwaarde van onderzoek voor levenslang leren van leraren? Niets is zo praktisch als de resultaten van pedagogisch grondslagenonderzoek Fred Janssen EN VERDER Schoolleiders: reflecteer en communiceer over leiderschap. That’s the spirit! Samenwerkend innoveren in po, vo, mbo; de rol van schoolleiders  Angela de Jong Het Profielwerkstuk vraagt om doorlopende leerlijn en gemeenschappelijke taal, Hoeveel fietsers rijden er door rood? Inge Okkes Rubrieken Strip – Pieter Leenheer Column – Willem de Vos Column – Jaap Nelissen Bestuur Beleid Beschouwing – Sietske Waslander Onderwijs over de grenzen – Roger Standaert Boeken

€ 6,95

Toetsen en beoordelen (juni 2023)

REDACTIONEEL In dit nummer van DNM is het thema gewijd aan toetsen en beoordelen. In hun redactionele inleiding plaatsen de redacteuren de bijdragen in een inhoudelijke context. Ik ga aan de hand van het thema nader in op de manier waarop we in ons vakblad voor leiderschap en onderwijs de thema’s steeds uitwerken. In de eerste plaats gaat het altijd om bijdragen vanuit of van belang voor de dagelijkse leiderschapspraktijk in het onderwijs, met aandacht voor onderzoek (in dit geval bijvoorbeeld naar overgangsbeslissingen in het voortgezet onderwijs) en wordt het thema geplaatst in een historische context (zie de bijdrage van Pieter Leenheer). In de tweede plaats is er in de thema’s, waar mogelijk, aandacht voor de verschillende partijen die samen verantwoordelijk zijn voor het thema en dan hebben we het vaak niet alleen over de schoolleider, maar ook over de teamleider, leerkracht of leraar. Leiderschap gaat immers (veel) verder dan het dagelijks werk van de leidinggevende alleen. In de derde plaats, tenslotte, wordt in de diverse rubrieken duidelijk stelling genomen: door Willem de Vos als rector-bestuurder, Marc Vermeulen of Sietske Waslander vanuit wetenschap, bestuur en beleid en Rudi Schollaert of Rogier Standaert vanuit internationaal perspectief. Op deze manier bieden we de lezer een veelzijdige kijk op een thema aan waar we in het onderwijs vandaag de dag mee te maken hebben in de hoop dat het bijdraagt aan het gesprek hierover in de school en, nog mooier, leidt tot nieuwe, nog betere praktijken. Op deze wijze hebben we in de afgelopen tien jaar in DNM bijna 40 thema’s behandeld: 38 om precies te zijn. Dit (jubileum)jaar verschijnen nog de volgende twee thema’s: professionalisering in het  septembernummer en de toekomst van het onderwijs in het extra dikke decembernummer, dat als jubileumuitgave verschijnt. Over dat jubileumnummer gesproken: daaraan verbinden we ook een congres over de (nabije) toekomst van het onderwijs en wat dit betekent voor het onderwijskundig leiderschap. Het congres wordt op een vergelijkbare manier opgezet als hiervoor beschreven voor de thema’s van DNM, dus met aandacht voor de dagelijkse praktijk en inbreng van wetenschap, voor iedereen in het po, vo en mbo die te maken heeft met leiderschapsvraagstukken en met veel ruimte voor uitwisseling (lezingen, workshops en ontmoetingen). Reserveren is nu al mogelijk! SAVE THE DATE Op 7 december a.s. vindt het ter gelegenheid van het tienjarig jubileum van DNM het congres De toekomst van het onderwijs plaats. Boeiende sprekers, workshops die je niet wilt missen en ontmoetingen met collega’s over waar leiderschap in het onderwijs de komende jaren voor staat.  Vroege aanmelders betalen niet € 195, maar € 165. Aanmelden kan via eric@kloosterhof.nl Nog niet geabonneerd? U kunt kiezen voor een digitaal abonnement (slechts € 25 per jaar) of de papieren versie (€ 79 per jaar). U kunt ook kiezen voor een IP-abonnement. DNM biedt dan toegang op basis van een IP-range aan. Ideaal voor bijvoorbeeld onderwijsinstellingen of organisaties waar meerdere personen regelmatig gebruik (willen) maken van DNM. Met een abonnement op basis van IP krijgen alle werkplekken niet alleen toegang tot de nieuwste uitgave maar ook tot het archief van DNM. Is uw interesse gewekt? Neem contact op met Eric Vullers via eric@kloosterhof.nl of 0475-597151 Klaas Pit   INHOUD THEMA - Toetsen en beoordelen Een herbezinning op de plek van toetsing in het onderwijs  Dominique Sluijsmans, Puk Witte en Pieter Leenheer Toetsing en beoordeling in de doordeweekse schoolpraktijk, Een korte geschiedenis van dagelijkse toetspraktijken tussen 1801 en 2023 Pieter Leenheer Iedere leerling op de juiste plek? Een onderzoek naar overgangsbeslissingen in het vo Janneke Sleenhof  Hoe kan toetsing meer recht doen aan alle leerlingen?  Martin Ringenaldus  Van visie naar toetsing: de rol van de schoolleider  René Kneyber en Elizabeth Langeveld Doelgericht en bedachtzaam werken aan leerlinggerichte toetsing  Dominique Sluijsmans  Verantwoorden diplomabeslissing mbo, Een zoektocht naar kwaliteit en verbinding met het onderwijs  Paula Willemse en Irma van der Neut  Eerlijk beoordelen van resultaat én proces, In gesprek met docenten van Huizermaat  Puk Witte   EN VERDER Wat maakt een PLG succesvol en wat niet? De ontwikkeling van zeven Professionele Leergemeenschappen  Marjan Vermeulen Zo simpel is het allemaal niet, Over sturing in het onderwijs Marlies Honingh, Floor Basten en Hartger Wassink  44 jaar stimuleren van leren en kansengelijkheid  Jeroen Onstenk en Puk Witte   Rubrieken Strip  Column – Willem de Vos  Bestuur Beleid Beschouwing Onderwijs over de grenzen  Boeken

€ 6,95

MBO (maart 2023)

REDACTIONEEL   De Nieuwe Meso gaat dit jaar de tiende jaargang in. Een jubileumjaar waarin we langzamerhand  toewerken naar een jubileumuitgave over leiderschap en onderwijs. De afgelopen jaren hebben we talloze artikelen en themanummers aan dit thema gewijd. Denk aan de prachtige thema-uitgaven over  Thijs Homan, Gert Biesta en het Rijnlands denken, maar ook aan de vele bijdragen vanuit de dagelijkse praktijk van het po, vo en mbo, geschreven door bestuurders, schoolleiders en docenten, of over die dagelijkse praktijk door wetenschappers en onderzoekers. Te veel om op te noemen en allemaal terug te vinden of te downloaden op onze website www.denieuwemeso.nl. Tien jaar is een mooie periode om op terug te kijken: welke al dan niet dominante ontwikkelingen hebben we gezien in deze periode als het gaat om leiderschap en onderwijs, hoe invloedrijk was het gedachtegoed uiteindelijk van denkers, die op bepaalde momenten in die periode volop in de schijnwerpers hebben gestaan en voor welke uitdagingen hebben we in het onderwijs oplossingen moeten zien te vinden? Dit zijn zo maar enkele vragen die je aan de orde kunt stellen als je terugkijkt. Maar nog belangrijker is hoe het de komende jaren in het onderwijs zal gaan. Welke gedachten leven hierover bij leidinggevenden, wetenschappers en onderzoekers, bij de overheid en belangenorganisaties? Komt er eindelijk rust in de tent, of moet het hele hedendaagse onderwijs op de schop? Om maar twee uitersten te geven, die je wekelijks tegenkomt in de ingezonden brieven van mensen die zeggen het te weten. Enige tijd geleden (nog voor corona de boel in de war schopte) hoorde ik een bestuurder zeggen, dat het zo langzamerhand voor hem de vraag is of je nog wel kunt spreken over de toekomst van het onderwijs, omdat je het dan al heel snel hebt over het huidige onderwijssysteem. Hij vroeg zich af of je niet moest spreken over de toekomst van het leren. Hoe willen we, of moeten we, in de nabije toekomst het leren organiseren en wat is daarvoor dan nodig? Aan dezelfde tafel zat een bestuurder die vond dat we er nu eerst maar eens voor moesten zorgen om onze huidige zaakjes op orde te krijgen in de scholen voor we gaan roeptoeteren over de toekomst van het leren… En zo heeft iedereen zijn of haar eigen opvattingen. Net als in de afgelopen jaren, hopen we in de komende nummers en de jubileumuitgave lijn aan te brengen in dit denken over de nabije toekomst van ons onderwijs, of moet ik zeggen van het leren. Wilt u dit niet missen zorg er dan voor dat u zich abonneert. U kunt kiezen voor een digitaal abonnement (slechts € 25 per jaar) of de papieren versie (€ 79 per jaar). U kunt ook kiezen voor een IP-abonnement. DNM biedt dan toegang op basis van een IP-range aan. Ideaal voor bijvoorbeeld onderwijsinstellingen of organisaties waar meerdere personen regelmatig gebruik (willen) maken van DNM. Met een abonnement op basis van IP krijgen alle werkplekken niet alleen toegang tot de nieuwste uitgave maar ook tot het archief van DNM. Is uw interesse gewekt? Neem contact op met Eric Vullers via eric@kloosterhof.nl of 0475-597151. Klaas Pit   INHOUD THEMA - MBO De weg naar een toekomstbestendig mbo; Inleiding op het themakatern Laura Kirchner, Jeroen Onstenk en Anneke Westerhuis De kwalificatiefunctie en de omkering van de macrodoelmatigheid in het mbo; Zoveel mensen, zoveel kwalificaties?  Marc van der Meer, Max Hoefeijzers en Onno-Hans Noteboom Kansengelijkheid en het mbo: tussen kwalificeren en selecteren Jeroen Onstenk en Anneke Westerhuis Mbo: tussen hoop en vrees Bas ter Weel Naar een eigen kwaliteitsmodel in het mbo Henny Morshuis en Mare Riemersma-Diephuis De groei van practoraten in het mbo; Werken aan kwaliteit door onderzoek Marc van der Meer, Jorick Scheerens en Ronald Stevens   EN VERDER Rotterdamse leraren po en vo reflecteren op hun advies- en plaatsingspraktijk; Van onbewust ongelijk naar bewust gelijk Puk Witte De gevolgen van de coronapandemie op de leergroei van leerlingen in het basisonderwijs; Basisvaardigheden na 2,5 jaar coronapandemie Lynn van Vugt en Sanne van Wetten Over uitdagingen en knellende praktijken; Op weg naar een werkende besturingsfilosofie Dea Mooij   Rubrieken Strip  Column – Willem de Vos  Bestuur Beleid Beschouwing Onderwijs over de grenzen  Boeken  

€ 6,95

Sociale veiligheid (december 2022)

REDACTIONEEL De aankondiging van het congres Voorkom gendergerelateerd geweld: be the change, gehouden op 9 november jl., meldde dat 25% van de plegers van seksueel grensoverschrijdend gedrag tussen de 17 en 21 jaar is en nog eens 25% tussen de 22 en 30 jaar. Het hebben van traditionele, conservatieve opvattingen over mannelijkheid en vrouwelijkheid speelt daarin een cruciale rol. Hierdoor voelen jongeren zich te vaak onveilig op straat, durven zij niet uit de kast te komen, zijn zij slachtoffer van het online verspreiden van intieme foto’s of zitten zij vast in onveilige relaties.   Dit vraagstuk van sociale veiligheid heeft inmiddels ook in het onderwijs aandacht gekregen, zowel in het primair en voortgezet onderwijs als in het mbo. Volgens de een te veel aandacht en volgens de ander te weinig. Het zal ook eens niet zo zijn. De bijdragen in het themadeel van deze DNM tonen duidelijk aan dat het niet gauw te veel is als het gaat om aandacht voor dit vraagstuk. Belangrijker echter is hoe je met dit vraagstuk omgaat in de school, want zeggen dat je er oog voor hebt is één, maar er ook daadwerkelijk op een passende manier aandacht aan geven is nog wel wat anders. In vijf bijdragen wordt ingegaan op wat je als school kunt doen - en vooral ook niet moet doen - om een veilig leer- en leefklimaat te scheppen.   Zijn we niet aan het overdrijven, vragen enkele vaste medewerkers in hun bijdragen zich af. Ik moet eerlijk bekennen dat ik mij dat zo nu en dan ook afvroeg toen we als redactie het thema sociale veiligheid nader gingen uitwerken. Ik heb in 2006 de dagelijkse onderwijspraktijk in de school verlaten en kon me met enige regelmaat niet aan de indruk onttrekken, dat de school de laatste tien tot vijftien jaar het ene na het andere (maatschappelijke) vraagstuk opgelegd kreeg, zo ook sociale veiligheid. Van alles en nog wat moest worden vastgelegd en verantwoord in dossiers, de ene na de andere procedure werd op schrift gesteld en in de school ontstond een batterij aan functies en taken, naast de al bestaande: schoolleiders, afdelingsleiders, leerjaarcoördinatoren, mentoren, leraren, interne begeleiders, decanen, zorgcoördinatoren enz. Ik zal ongetwijfeld nog wel enkele functies en taken vergeten zijn. Elke functie en taak zijn eigen terrein en verantwoordelijkheid en daardoor voor ieder ander een excuus of alibi om in veel gevallen niets te doen: ‘daarvoor hebben we immers …’.   En zo kan ik als Waldorf en Statler vanaf mijn Muppetbalkon nog wel even doorgaan met het verwoorden van een beeld dat niet klopt. Scholen werken ongelooflijk hard om voor hun leerlingen een veilig schoolklimaat te scheppen, een uitdagende klus, zeker na twee jaar corona en zorgwekkend voorbeeldgedrag in het parlement en de media. Scholen verdienen dan ook alle steun om dit veilige leer- en leefklimaat te realiseren. Wij hopen met deze DNM hieraan een kleine bijdrage te leveren. Klaas Pit     INHOUD THEMA - Sociale Veiligheid Sociale veiligheid in het onderwijs, Redactionele inleiding  Jeroen Onstenk, Anneke Westerhuis, Tanja de Ruijter en Klaas Pit Het raderwerk van sociale veiligheid op school, Werken aan een sociaal veilig schoolklimaat en de rol daarin van de schoolleider  Lynn Louwe en Nathalie Vriezelaar Sociale veiligheid is niet vanzelfsprekend, In gesprek met Joke Schuur en Amina Saydali  Tanja de Ruijter en Klaas Pit Speak up! Geëngageerde participatie draagt bij aan sociale vaardigheid  Carien Verhoef en Marc Vermeulen Spannend onderwijs, Nabeschouwing: veiligheid vanuit de kernfunctie van de school Hans Boutellier En verder Hoeveel ruimte is er daadwerkelijk voor nieuwe scholen? Laura Kirchner, Jeroen Onstenk en Guido Walraven Werken aan werkgeluk in het onderwijs Evelien Kersten Onderwijs in transitie, Een persoonlijke terugblik op 30 jaar onderwijsontwikkeling  Hartger Wassink Rubrieken Strip  Column – Willem de Vos  Bestuur Beleid Beschouwing Column – Daniel Bonder Onderwijs over de grenzen  Boeken

€ 6,95

De inspectie (september 2022)

REDACTIONEEL Op het moment dat ik dit redactioneel schrijf, is de zomervakantie net begonnen voor Noord, Zuid en Midden, maar wanneer u deze DNM onder ogen krijgt draait het nieuwe schooljaar alweer alsof er geen vakantie is geweest. Het is eigenlijk een beetje als met het vieren van oud en nieuw aan het einde van een kalenderjaar. Het oude schooljaar wordt afgesloten en na de vakantieweken beginnen we, uitgerust en energiek, met (deels) nieuwe klassen en leerlingen, programma’s, misschien wel een nieuwe baan en met nieuwe voornemens. Maar net als bij oud en nieuw blijft ook veel hetzelfde en nemen we de vraagstukken, uitdagingen en ambities uit het oude schooljaar mee het nieuwe jaar in. Voor wat betreft de vraagstukken waar het onderwijs mee kampt, zitten er enkele taaie tussen, zoals de gevolgen van de covid-pandemie voor de leerachterstanden en motivatie van leerlingen, het lerarentekort en, in veel regio’s, de gevolgen van de demografische krimp. Stuk voor stuk uitdagingen waar de scholen verder mee aan de slag moeten en hun ambities mede op moeten afstemmen.  Terwijl deze vraagstukken ook het komende jaar veel aandacht vragen van de scholen en dus van DNM, besteden wij in dit nummer aandacht aan het inspectietoezicht, een thema waarbij iedereen toch al snel denkt aan onderwijskwaliteit in de zin van leeropbrengsten. Onlangs stelde de onafhankelijke begeleidingscommissie van het Nationaal Programma Onderwijs echter: ‘Onderwijsresultaten zijn belangrijk, maar op dit moment heeft het herstellen van de pedagogische relatie, de leermotivatie en het bieden van perspectief aan leerlingen de hoogste prioriteit’. Zonder relatie geen prestatie, aldus het Platform, en daarom is het belangrijk om veel aandacht te besteden aan het herstel en het versterken van de pedagogische relatie tussen leerling en leraar: ‘Herstel van die relatie levert meer duurzame resultaten op lange termijn. Zowel voor het inhalen van leerachterstanden als voor de strijd tegen structurele kansenongelijkheid.’ Het grote belang van het herstel van die relatie komt in ons themadeel over inspectietoezicht in verschillende bijdragen ook aan de orde. Vanuit uiteenlopende perspectieven wordt ingegaan op het externe toezicht waarbij niet alleen de inspectie aan het woord komt, maar onder andere ook het interne toezicht en de bestuurders. Uiteraard komt hierbij ook het recente advies van de Onderwijsraad aan de orde. Naast het themadeel bevat deze DNM zoals gebruikelijk enkele losse artikelen. Een ervan gaat over de publieke waarden in het digitale onderwijs van de toekomst, een tweede over de rol van sleutelfiguren bij kennisdeling binnen professionele leergemeenschappen, en we eindigen met een mooi groepsgesprek over samen opleiden met medewerkers van de ASKOschool De Mijlpaal in Amsterdam en medewerkers van de HvA en de Universitaire pabo van Amsterdam.  De redactie van DNM wenst u niet alleen het nodige leesplezier, maar ook een goed en boeiend nieuw schooljaar. Klaas Pit   INHOUD THEMA - De Inspectie De inspectie: herijking van de bedoeling, Redactionele inleiding  Sietske Hendriks, Jelle Kaldewaij, Klaas Pit en Tanja de Ruijter Taken van de inspectie: aan herijking toe?  Jelle Kaldewaij Inzicht in toezicht, Hoe ziet het inspectietoezicht eruit en hoe is dat historisch gegroeid?  Jelma Hoekstra en Wouter Wieldraaijer Strategisch omgaan met onderwijstoezicht, Bestuursstijl van schoolbestuurders medebepalend voor impact onderwijsinspectie  Karin Westerbeek Onderwijskwaliteit is niet vanzelfsprekend, In gesprek met Debby Dacier  Klaas Pit De inspectie en het waartoe  Hartger Wassink   EN VERDER Digitalisering is mooi, maar niet tot elke prijs, Publieke waarden en het digitale onderwijs van de toekomst Bart Karstens Zenders, interactievelingen en superdelers, Een tweeluik Sleutelfiguren voor kennisdeling over onderwijsontwikkeling met professionele leergemeenschappen  Elske van den Boom-Muilenburg, Cindy Poortman, Kim Schildkamp ‘Met zijn allen sta je om de student heen’, Samen opleiden op De Mijlpaal  Pieter Leenheer en Gerritjan van Luin   Rubrieken Strip  Column – Willem de Vos  Bestuur Beleid Beschouwing Onderwijs over de grenzen  Boeken

€ 6,95

Opleiden van leraren (mei 2022)

REDACTIONEEL Na een moeizame middelbare schoolcarrière van acht jaar, begon ik in 1972 aan de lerarenopleiding Ubbo Emmius in Leeuwarden. De opleiding was een jaar eerder begonnen en kende nog een beperkt aantal studierichtingen. Ik ging voor geschiedenis en Nederlands. Het was verplicht om voor twee vakken te kiezen, maar dat was voor mij eerder een voordeel dan een nadeel: deze twee vakken waren de enige twee waar ik op de middelbare scholen die ik bezocht belangstelling voor op kon brengen en ik zou het erg moeilijk hebben gevonden een keuze te maken. Ik denk dat geen van mijn leraren ook maar in de verste verte zou hebben gedacht dat ik mij zou inschrijven op een lerarenopleiding, maar ik koos dan ook niet voor een opleiding tot leraar, maar voor geschiedenis en Nederlands. Geen haar op mijn hoofd die eraan dacht om later leraar te worden. Vanaf de eerste dag heb ik genoten van de opleiding. Aanvankelijk vooral van de beide vakken, maar langzamerhand ook van onderwijskunde en vakdidactiek en de daaraan verbonden stages in het voortgezet onderwijs. Vijf jaar later stond ik voor de klas en tot in de jaren ’90 heb ik elke dag met heel veel plezier lesgegeven. Het kan verkeren. DNM wijdt voor de tweede keer het themadeel aan de opleiding van leraren. De eerste keer was in 2016. Ook toen al werd gewezen op de betekenis van samen opleiden en juist die benadering staat centraal in dit themadeel, waarbij uiteenlopende aspecten van samen opleiden aan de orde komen. In de overige artikelen gaan Marius Gosschalk en Marc Coenders in op het vertellen van en luisteren naar verhalen als een manier om waarde te creëren en gaan Pieter Leenheer en Gerritjan van Luin in een tweeluik uitgebreid in op de betekenis van het onderwijs voor de democratie. Kortom, opnieuw een nummer dat met gedegen artikelen, rubrieken en boekbesprekingen stilstaat bij de actualiteit van het onderwijs in po, vo en mbo. Jammer alleen, dat nog te weinig onderwijsorganisaties ook daadwerkelijk gaan voor een abonnement op DNM, het enige onafhankelijke vakblad in Nederland over onderwijs en leiderschap. Ik wijs u dan ook graag nogmaals op de mogelijkheid u te abonneren. U kunt kiezen voor een digitaal abonnement (slechts € 25 per jaar) of de papieren versie (€ 79 per jaar). U kunt ook kiezen voor een IP-abonnement. DNM biedt dan toegang op basis van een IP-range aan. Ideaal voor bijvoorbeeld onderwijsinstellingen of organisaties waar meerdere personen regelmatig gebruik (willen) maken van DNM. Met een abonnement op basis van IP krijgen alle werkplekken niet alleen toegang tot de nieuwste uitgave maar ook tot het archief van DNM. Is uw interesse gewekt? Neem contact op met Eric Vullers via eric@kloosterhof.nl of 0475-597151 DNM verschijnt vier keer per jaar. In de volgende twee nummers is het themadeel gewijd aan repectievelijk het werk van de inspectie en de sociale veiligheid op scholen. Wij hopen u binnenkort als abonnee te mogen ontmoeten. Klaas Pit   INHOUD   THEMA - Opleiden van leraren Samen opleiden Redactionele inleiding Pieter Leenheer, Jeroen Onstenk, Gerritjan van Luin, Jan-Paul Beekman en Amber Walraven Op weg naar 100% Samen Opleiden & Professionaliseren in po, vo en mbo  José Hermanussen Samen goede leraren opleiden in vo-opleidingsscholen Gerritjan van Luin en Jeroen Onstenk “Hier zie je vaak grote stappen in de groei van studenten” - In gesprek met opleiders van het Opleidingshuis Pieter Leenheer Meesterschap is vakmanschap, Samen opleiden in en voor het mbo Jeroen Onstenk en Ester Scholten Alleen als we samen optrekken, komen we ergens - Over leraren opleiden voor vernieuwende scholen  Pieter Leenheer en Jan-Paul Beekman “Dat leer je niet op de opleiding!” - Leraren po en vo over opleiding en startersperiode  Amber Walraven De ongemakkelijke weg van opleiding naar beroepsgroep - Over beroepsopleiding, beroepsbeeld, beroepsgroep en beroepssocialisatie Pieter Leenheer Achteruit begrijpen en vooruit leven Marc Vermeulen EN VERDER Een nieuw verhaal   Marius Gosschalk en Marc Coenders Ons onderwijs en onze democratie, Een tweeluik   Pieter Leenheer en Gerritjan van Luin   Rubrieken Strip Column – Willem de Vos Bestuur Beleid Beschouwing Onderwijs over de grenzen Boeken

€ 6,95

10-14 onderwijs (maart 2022)

REDACTIONEEL   In de week waarin dit redactioneel is geschreven heeft Ernst Kuipers, de nieuwe minister van VWS, zijn tweede persconferentie gehouden. Nederland gaat verder van het slot, ondanks het stijgende aantal  besmettingen. Voor de 0- tot 18-jarigen geldt niet langer een quarantaineplicht als ze niet besmet zijn en geen klachten hebben. Deze maatregel is vooral bedoeld om hen zoveel mogelijk naar school te kunnen laten gaan en eindelijk, na twee jaar, de draad van een gewone schoolweek weer op kunnen pakken. Over de gevolgen van de coronamaatregelen voor jongeren is al veel gezegd en zal de komende tijd  ongetwijfeld nog veel meer gezegd en geschreven worden. Met name de gevolgen van de schoolsluitingen zullen ongetwijfeld nader onderzocht worden. In DNM (december 2020 en december 2021) hebben we  veel aandacht besteed aan het thema leiderschap in tijden van corona.   Uit de bijdragen die de redactie de laatste tijd met name vanuit het onderzoeksveld binnenkrijgt, valt op dat er veel aandacht is voor het thema geluk: werkgeluk en geluk onder jongeren. Nu is dit weliswaar een thema van alle tijden, maar corona heeft er opnieuw aandacht voor gevraagd: met name voor leerlingen en studenten, maar ook voor de medewerkers in het onderwijs is aandacht voor werkgeluk een thema. In dit nummer schrijft Jacqueline Boerefijn erover en ook in de bijdrage van Piety Runhaar en haar collega’s gaat het over het bevorderen van werkgeluk. In de komende nummers volgen meer bijdragen over dit thema. Verder in dit eerste nummer van 2022 veel aandacht voor 10-14 onderwijs. Het themadeel is eraan gewijd, maar ook onze vaste medewerkers besteden hier in hun bijdragen aandacht aan. In het themadeel is ervoor gekozen om vanuit de praktijk verschillende perspectieven te belichten. Docenten uit enkele pilotscholen, de inspectie, een van de kwartiermakers en onderzoekers belichten verschillende aspecten van deze vernieuwingsbeweging in het onderwijs. Dit geeft een gevarieerd beeld van de huidige stand van zaken, maar ook van de mogelijke doorontwikkeling van 10-14 onderwijs. In de bijdragen van enkele van onze vaste medewerkers staat de vraag centraal of 10-14 onderwijs vooral gebaat is bij een stelselwijziging om de vernieuwing te borgen, of juist niet om zo de initiatieven in de praktijk volop de ruimte te geven. In het aanstaande decembernummer staat het thema Maatwerk centraal, een belangrijk onderdeel van het 10-14 onderwijs. De overige twee nummers in 2022 zijn gewijd aan de lerarenopleiding (juni) en de inspectie (september). Het belooft weer een boeiend en inspirerend DNMjaar te worden.   Klaas Pit   INHOUD   THEMA - 10-14-onderwijs 10-14-onderwijs: volop in ontwikkeling Puk Witte, Tanja de Ruijter en Klaas Pit Het hoe, wat en waarom van 10-14-onderwijs Puk Witte Verschillende routes naar gelijke kansen 10-14-initiatieven voor selectieprocessen en tegengaan van segregatie Anne Luc van der Vegt Inspectie van het Onderwijs doet onderzoek; In gesprek met Mark Oortwijn Puk Witte en Tanja de Ruijter Van kwartiermaken naar lerend netwerk; In gesprek met Lenie van Lieverloo Puk Witte en Tanja de Ruijter Junioren leren bij Academie Tien door tot hun 18e Tanja de Ruijter en Jitske Brinkman Onderwijsroute 10-14 door de ogen van drie ervaringsdeskundigen Annelies Robben   EN VERDER Meer of minder ruimte voor nieuwe en bestaande scholen in het vo? Wet meer ruimte voor nieuwe scholen Dexter Knights, Laura Kirchner en Talitha de Boer Maak werk van de inzet van onderwijsassistenten! Minder werkdruk en meer werkgeluk in het onderwijs? Piety Runhaar, Aniek Draaisma en Nienke Woldman Van gelukkige leraren leer je meer  Jacqueline Boerefijn   Rubrieken Strip Column – Willem de Vos Bestuur Beleid Beschouwing Onderwijs over de grenzen Column – Daniel Bonder Boeken

€ 6,95

Goed werk (december 2021)

REDACTIONEEL   Met deze vierde DNM van de achtste jaargang sluiten we 2021 af. Met themanummers over het leiderschap van leraren, de betekenis van onderzoek voor het onderwijs, de bestuurlijke gemeenschap en, in dit nummer, goed werk hebben we het afgelopen jaar een gevarieerd speelveld gepresenteerd in dienst van goed en mooi onderwijs. Dit speelveld is nog verder ingekleurd door boeiende artikelen buiten de thema’s om en de bijdragen in onze vaste rubrieken. Daarmee ronden we de eerste jaargang af van de nieuwe opzet van DNM, zoals we deze een jaar geleden hebben aangekondigd en toegelicht: meer variatie in  de artikelen met aandacht voor wat er speelt in het po, vo en mbo. En dat in een aantrekkelijker en toegankelijker lay-out. We prijzen ons gelukkig met het aanbod van bijdragen vanuit het onderwijsveld en de  wetenschap. Het is mooi om te zien hoe ook in het onderwijs steeds meer van binnenuit gewerkt wordt aan onderzoek naar actuele vraagstukken.  In 2022 gaan we dan ook door op de ingeslagen weg. De thema’s die dan aandacht krijgen, zijn 10 tot 14 onderwijs (de brede onderbouw), de lerarenopleiding, de inspectie en onderwijs op maat. De  voorbereidingen zijn inmiddels in volle gang. In dit nummer gaat het over goed werk. Nu kun je daarover wel een hele jaargang volschrijven, maar dat gaat vervelen, hoe boeiend dit onderwerp ook is. We hebben daarom voor dit themanummer een inhoudelijke keuze gemaakt door goed werk te benaderen vanuit het gedachtegoed van Manon Ruijters: ”Goed werk gaat over wat voor alle betrokkenen in een bepaalde context goed is, goed voelt en goed doet.”  Goed werk leveren is in haar opvatting ook niet meer een zaak van de individuele leraar of schoolleider, maar een gezamenlijke, collectieve verantwoordelijkheid.  In de eerste van de drie algemene bijdragen gaat Juri Hoedemaker in op de vraag hoe en door wie het reflectieve vermogen van leidinggevenden wordt versterkt. Om het antwoord te vinden heeft hij  twintig bestuurders van zorgorganisaties gesproken. De  uitkomsten zijn zeer de moeite waard voor het onderwijs. In het laatste nummer van DNM 2020 was het thema gewijd aan leiderschap in tijden van corona.  Hoe is het nu, een jaar later? Tanja de Ruijter, Pieter Leenheer en Gerritjan van Luin kijken terug. En verder leggen Henriëtte Hoogenkamp, Kees van der Vloed en Inge Andersen mede aan de hand van een praktijkvoorbeeld uit wat de betekenis kan zijn van het Vierkwadrantenmodel voor het werken met waarden op school. De vaste rubrieken, ten slotte, kennen ook dit keer weer boeiende bijdragen. Graag bedanken wij alle auteurs voor hun bijdragen in het afgelopen jaar. Namens de redactie wens ik u fijne feestdagen en een goede start in het nieuwe jaar. Klaas Pit     INHOUD   THEMA - Goed werk Ten geleide Gerritjan van Luin, Pieter Leenheer, Klaas Pit en Margriet van der Sluis Houvast in het moeras, Inleiding op het themakatern Gerritjan van Luin De drie E’s in de praktijk, In gesprek over goed werk,  Pieter Leenheer, Gerritjan van Luin, Klaas Pit en Margriet van der Sluis Goed werk als handvat voor collectieve professionaliteit Tom van Oeffelt Voor een goed gesprek over goed werk heb je (ook) beroepsverenigingen nodig, BVMBO: Lerarencollectief po en Lerarencollectief vo i.o. over goed werk Pieter Leenheer en Gerritjan van Luin Handreikingen bij gesprekken over goed werk, Onderzoek naar effecten schaalvergroting in het basisonderwijs Gerritjan van Luin en Manon Ruijters   EN VERDER Terugkeer van de hofnar, Hoe de invalshoek van de hofnar (school)leiders kan helpen bij reflectie Juri Hoedemakers “Het is veel stokken vangen geweest”, Leiderschap in tijden van corona - vervolg Tanja de Ruiter, Pieter Leenheer en Gerritjan van Luin Werken met waarden op school Henriëtte Hoogenkamp, Kees van der Vloed en Inge Andersen Rubrieken Strip Column – Willem de Vos Bestuur Beleid Beschouwing Onderwijs over de grenzen Column – Daniel Bonder  Boeken  

€ 6,95

De bestuurlijke gemeenschap (september 2021)

In de jaren zestig verscheen het literaire tijdschrift Barbarber met o.a. K. Schippers en J. Bernlef in de redactie. Barbarber heette een Tijdschrift voor teksten te zijn. Elke tekst kwam in aanmerking om in het tijdschrift geplaatst te worden, maar met enige regelmaat werd een tekst toch afgewezen, omdat deze niet zou passen in wat de Barbarber-redactie voor ogen stond.  Hoe zit dat eigenlijk bij DNM: een Vakblad over onderwijs en leiderschap? Ook al zo’n ruim geformuleerde ondertitel. Zo nu en dan ligt binnen de redactie dan ook de vraag op tafel of een bepaald artikel of een boek dat aangeboden wordt om te recenseren nu wel of niet binnen ons vakblad past. Zo kregen we, bijvoorbeeld, onlangs het boek ADHD in de klas. Praktische gids voor leraren van Anton Korteweg aangeboden. Inderdaad een hele praktische gids met allerlei handzame tips om in de klas goed om te kunnen gaan met ADHD. Maar past een dergelijke boekbespreking nu wel of niet binnen DNM? Zit de inhoud  van dit boek niet te dicht op de klassenpraktijk en staat het daarmee te veraf van het leiderschapsvraagstuk? Toen ik in de jaren ’90 schoolleider werd, na jaren als docent te hebben gewerkt, schreef ik mij enkele jaren achtereen in voor leiderschapscursussen en trainingen. De een nog waardevoller dan de ander. Maar wat me als eerste opviel was dat wat in de cursussen en trainingen werd gepresenteerd als leiderschap voor schoolleiders, niet veel anders was dan wat een docent in de klas ook laat zien, of in ieder geval moet  laten zien. Docent en schoolleider doen voor een belangrijk deel een beroep op dezelfde vaardigheden, zij het in een andere context. Toen ik begin deze eeuw de stap zette naar bestuurder gebeurde hetzelfde.  Boeien en geboeid houden, inspireren en motiveren, samen ergens naartoe werken en weten hoe je dit samen met anderen het beste voor elkaar kunt krijgen geldt zowel voor de docent, de schoolleider als de  bestuurder. In het eerste nummer van deze jaargang hebben we het thema gewijd aan het leiderschap van leraren, in dit derde nummer staat de bestuurder centraal. Of beter: onderwijsgemeenschap van de bestuurder, want ook de bestuurder kan het niet alleen. Zowel binnen als buiten zijn organisatie is hij aangewezen op samenwerking met anderen om de bestuurlijke opdracht goed uit te kunnen voeren. Net zoals de  schoolleider alleen in teamverband verantwoord leiding kan geven en de leraar alleen samen met zijn collega’s beter werk kan leveren. Over beter werk gesproken: daar is het thema van het eerstvolgende nummer van DNM aan gewijd en ook daarin vragen we aandacht voor het werk vanuit een teamperspectief. Met andere woorden: een vakblad over onderwijs en leiderschap kan niet ruim genoeg geformuleerd worden zolang het leiderschapsperspectief maar helder is. Klaas Pit   INHOUD   THEMA Besturen als puzzel. Inleiding op het themakatern, Arie Olthof, Margriet van der Sluis, Tanja de Ruijter en Anneke Westerhuis Bestuurlijke gemeenschap in het mbo. Verslag van anderhalf jaar onderzoek bij een ROC, een AOC en een vakschool, Margriet van der Sluis en José Hermanussen  Ideaalbeeld of werkelijkheid? Eenheid en uniformiteit binnen een schoolbestuur, Alinda Koerts Bestuurlijke samenwerking in de regio, Doetina van Kelle De ideale schoolgrootte bestaat niet in het onderwijs. Onderzoek naar schaalgrootte op rij, Sanne Weijers en Sjerp van der Ploeg Leidt een groot schoolbestuur tot groot succes? Onderzoek naar effecten schaalvergroting in het basisonderwijs, Leon van den Boom Besturen zonder wij. Een boekbespreking, Mark de Haas   EN VERDER Ruimte voor professionaliteit. Wat scholen kunnen leren van zelfsturende teams, Desiree Berendsen Vreemde vogels in je school. Zij-instromers zijn bijzondere starters, Lia Huisman en Edith Pijpers-Streefkerk De derde leerweg in het mbo: Responsiviteit van roc’s. Resultaten uit het ECBO-TIAS Discussiepanel, Henk Ritzen Rubrieken Strip  Column – Willem de Vos Bestuur Beleid Beschouwing  Onderwijs over de grenzen  Column – Daniel Bonder Boeken

€ 6,95

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte!

Op weg naar ruimte en vrijheid

Crisis als aanleiding om inzicht te vergroten in (je) identiteitswerk

Datum:
Locatie:

Download gratis deze white paper