Alle artikelen - Abonneer je nu!
Mantelzorg (volledige uitgave, 15 artikelen)
INHOUD THEMA ‘MANTELZORG’ (mei 2015) Hulp aan naasten, ook onze zorg, John Stolvoort & Arnold Vermeulen De opinie van…Prof. Dr. Marjolein Broesevan Groenou, Christine Beenhakker Column: Zorgen met zin, Gerrie Ham-Willemsen Pioniers: Murray Bowen, John Stolvoort Achtergrond: Allochtone mantelzorgers, Nuray Doğan-Altundal & Ursela van Dijk PRAKTIJK Caleidoscoop: Begeleiding vanuit het contact, Paul Derkinderen Professionaliteit: De counsellor gaat aan de counselling vooraf, Jan Remmerswaal Uit ’t veld: Een eenzaam avontuur, Hanne van Herwerden Wetenschap: Ik-Jij of Ik-Het?, Dr. Deirdre Beneken genaamd Kolmer & Dr. Dorien Voskuil Ondernemen: Het verschil tussen hebben en zijn, Ine Oerlemans ACTUEEL Achtergrond: Jonge mantelzorgers, Els Jonker Issue: De risico’s en kansen van keukentafelgesprekken, Thomas Kampen & Babette Beertema Gelezen Verder lezen over mantelzorg Trends & Ontwikkelingen Onderweg Het Limburgse televisieprogramma ‘Ongerwaeg’ reist door heel Limburg op zoek naar de mooiste verhalen. Eind maart treft de presentator van het programma omroeper Rob. Hij mag helaas niet in de studio kijken, want Rob moet naar zijn zieke moeder. Soms stapelt verdriet zich ineens op in het leven, want Rob verloor nog niet al te lang geleden zijn vader. Maar dat hij de zorg voor zijn moeder op zich heeft genomen, maakt van hem geen mantelzorger. Hij heeft eigenlijk een hekel aan het woord: “Mantelzorger? Ik ben een zoon...” Vóór alles is iemands mantelzorger diens zoon of dochter, partner, ouder of vriend. Die relatie maakt dat de verleende zorg niet vrijblijvend is en grenzen soms moeilijk aan te geven zijn of vervagen. De belasting neemt vaak ongemerkt toe, omdat de mantelzorger steeds meer taken op zich neemt en de gezondheid van de dierbare voor wie hij zorgt verslechtert. Uit onderzoek blijkt dat het verzorgen fysiek en emotioneel zwaar is, zeker in combinatie met een baan. Zo ligt na twee jaar mantelzorgen het percentage ziekmeldingen onder mantelzorgers aantoonbaar hoger. Hanne van Herwerden deelt met ons hoe haar gelijkwaardige liefdesrelatie veranderde in een zorgrelatie met een totaal afhankelijke partner, en welke persoonlijke problemen daarbij op haar pad kwamen: hoe om te gaan met mijn dilemma’s, mijn liefde, tegenstrijdige gevoelens en wanhoop? John Stolvoort en Arnold Vermeulen verkennen waar counsellors en mantelzorgers elkaar treffen. Nuray Doğan-Altundal en Ursela van Dijk laten zien hoe counsellors allochtone mantelzorgers beter kunnen bereiken en welke ondersteuning zij nodig hebben, en Els Jonker legt uit hoe we kunnen voorkomen dat jonge mantelzorgers negatieve gevolgen ondervinden van hun opgroeien met ziekte en zorg. Met het overhevelen van de zorgtaken van het Rijk naar de gemeenten is de participatiesamenleving weer een stapje dichterbij gekomen. Om de langdurige zorg betaalbaar te houden, rekenen gemeenten op de ‘eigen kracht’ en het netwerk van zorgbehoevenden. Prof. Dr. Marjolein Broese van Groenou zet op een rij welke uitdagingen voor sociale netwerken en zorgvoorzieningen in het verschiet liggen. Thomas Kampen en Babette Beertema belichten hoe gemeenten middels ‘keukentafelgesprekken’ onderscheid maken tussen ‘noden en wensen’ en hoe een counsellende gespreksvoering kan bijdragen aan rechtvaardige toepassing van maatwerk aan de keukentafel. De weg naar de participatiesamenleving is voor mantelzorgers nog niet geplaveid. Wellicht kunnen counsellors daar een steentje aan bijdragen.
€ 6,95E-health (volledige uitgave, 15 artikelen)
INHOUD THEMA 'E-HEALTH' (februari 2015) Online counselling als toekomst? Saskia Timmer Prof. Dr. Heleen Riper - Blended care heeft de toekomst, Christine Beenhakker Column: Ceci n’est pas une pipe, Leona Aarsen Pioniers: Eugene Gendlin, Erna de Bruijn & Christine Langeveld E-counselling in de praktijk, Fenneke Woertman PRAKTIJK Caleidoscoop: ABC-model voor online begeleiden, Anne Ribbers De professionaliteit van counsellors, Ron van Deth Uiteindelijk heb ik het helemaal zelf gedaan!, Kyra de Boer HELP: Casus Anonieme online hulp voor depressieve jongeren helpt, Rianne van der Zanden ACTUEEL De hekkensluiters van online hulpverlening, Alexander Waringa Ik zie je niet, maar ik help je wel, Myriam Limper Gelezen Verder lezen over e-health Trends & Ontwikkelingen Digitale evolutie In 1996 vertrok ik voor een stage van een half jaar naar Trujillo, Peru. Tijdens mijn verblijf daar beviel mijn nicht van het eerste kleinkind, een hele happening in een kleine familie als de onze. Mijn tante, die me graag dit grote nieuws wilde vertellen, heeft hemel en aarde moeten bewegen om met mij in contact te komen. Ik was enkel bereikbaar op mijn stageplek, telefonisch of via de vaker niet dan wel werkende fax. Voor onderzoek was ik echter vaak op pad. Anno 2015 heerst er op kantoor een ware geboortegolf, voor een klein en hecht team als het onze een bijzondere tijd. Nog voor onze collega uit de echopraktijk stapt, zien wij in onze groepsapp de prachtige 4d echo van de foetus. In achttien jaar tijd heeft de ontwikkeling van informatie- en communicatietechnologie een hoge vlucht genomen. Medio 2013 waren er in Nederland al meer dan tien miljoen mobiele internetters. Het is ondenkbaar dat deze ontwikkelingen geen invloed hebben op hulpverlening in het algemeen en counselling in het bijzonder. “De zorgverzekeraars stellen nu al als eis, dat in 2015 20% van het aanbod in de basis ggz eMental-health moet zijn,” zegt Heleen Riper. “Elektronische hulpverlening kan een oplossing zijn om het groeiende aantal Nederlanders dat hulp zoekt voor psychische problemen effectief, op afstand en vaak tegen lagere kosten te begeleiden.” Saskia Timmer zet in de ‘Verkenning’ de verschijningsvormen van online counselling op een rij en legt uit wat e-health voor de counsellor kan betekenen. Fenneke Woertman onderzocht in hoeverre counsellors bekend zijn met online hulpverlening en of zij hier in hun praktijk mee werken. Zij legt uit hoe een therapeutische alliantie en psychological presence tot stand te brengen in een online setting, bij afwezigheid van non-verbale signalen. In ‘Issue’ brengt Myriam Limper de verschillen tussen face-to-face en online counselling in kaart en concludeert dat het ene niet beter of slechter is dan het andere, enkel anders. De sleutel tot succes is gelegen in het voortdurend aandacht hebben voor de kwaliteit van de online interactie en het blijven aansluiten bij de begeleidingsvraag en situatie van de cliënt, hetgeen ook door Kyra de Boer wordt bevestigd. Alexander Waringa hamert op aandacht voor beveiliging en privacy bij online counselling, hier ontbreekt het nogal eens aan. Wees u ervan bewust dat de eindverantwoordelijkheid ligt bij de aanbieder van e-health en dat bent u. Mijn inmiddels achttienjarige achterneef baant zich al WhatsAppend, Twitterend en FaceTimend een weg door het leven. Hij kan zich met geen mogelijkheid voorstellen hoe het leven zonder mobiele telefoon, tablet en laptop eruit zou zien, terwijl wij nog geen achttien jaar geleden niet beter wisten…
€ 6,95Ontwikkelingsproblematiek (volledige uitgave, 14 artikelen)
INHOUD THEMA 'ONTWIKKELINGSPROBLEMATIEK' (november 2014) Kinderen die anders ontwikkelen dan men gewend is, Martine Delfos De opinie van…Hanna Swaab. Preventieve zorg bij ontwikkelingsstoornissen, Jos Govaarts Column: ADD, Karin Windt Pioniers: Erik Erikson, Gerrit Breeuwsma Het opvoeden van een kind met een ontwikkelingsstoornis, Marleen Oosthof-van der Poel PRAKTIJK Uit ‘t veld: Slaapproblemen, Jolenta Lavell Caleidoscoop: Speltherapie, Loes Helwegen Ondernemen: Rechtsvormen, Frans van der Gouw HELP: Tolpoort Wetenschap: Een persoonlijk verhaal, Patrick de Zeeuw ACTUEEL Issue: Normale kinderen: Ze bestaan nog, Sam Geuens Gelezen Verder lezen over ontwikkelingsproblematiek Trends & Ontwikkelingen Elk kind is uniek Toen ik geboren werd hielden moeders hun kind aan de linkerhand en het ‘onovertroffen gezinshandboek’ van dr. Spock in de rechterhand. In die jaren stond Spock ouders bij met praktische adviezen over de verzorging, groei en ontwikkeling van hun kind. Ontwikkelingsstoornissen zoals gedefinieerd in de ‘Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders’ (DSM) kwamen als zodanig niet voor in dit handboek, maar de ‘populairste kinderarts van de wereld’ raadde ouders met een ‘gebrekkig kind’ aan om gewoon tegen hem te doen en van hem te houden om hemzelf. De DSM specificeert welke symptomen kunnen voorkomen bij een ‘gebrekkig kind’ en hoeveel symptomen aanwezig dienen te zijn, om te kunnen spreken van een bepaalde stoornis. Vaak is de DSM behulpzaam bij het diagnosticeren en opstellen van een behandelingsplan. De hokjesgeest van het handboek kan echter ook leiden tot een diagnose die tekortdoet aan de complexiteit van de psychische aandoening en die voorbijgaat aan het individu en diens context. Sam Geuens heeft het gevoel dat er te snel en te vaak diagnoses geplakt worden op kinderen bij wie dat niet nodig is. Deze ‘etiketten’ worden dan toegekend om kinderen vooruit te helpen, om hulpbronnen aan te spreken en deuren te openen die anders gesloten blijven. Ofschoon geplakt met de intentie om het beter te maken, is een goede bedoeling niet voldoende om dat doel te bereiken. Geuens roept in ‘Issue’ iedereen die met kinderen werkt op, om hen te beschermen tegen onduidelijke etiketten en vooroordelen. Elk kind is uniek en verdient het om in zijn totaliteit bekeken te worden. Dat houdt volgens Marleen Oosterhof ook in dat de begeleiding van ouders met een kind met een ontwikkelingsstoornis maatwerk is. Het is belangrijk om als counsellor in de begeleiding van zo’n gezin aandacht te besteden aan de opvoeding en aan de verbindingen met familie, school en omgeving, legt Martine Delfos in de ‘Verkenning’ uit. Ieder kind heeft iemand nodig die hem als kind liefheeft en die er voor hem is als hij dat nodig heeft, stelt Delfos. Daar was Spock het roerend mee eens: “Door het gevoel aanvaard te worden zal het kind het meest van zijn vermogens kunnen maken. De vraag of hij zich gelukkig voelt, hangt af van zijn houding, niet van zijn gebrek” (1971, 24e dr., pp. 497 & 507).
€ 6,95Eenzaamheid (volledige uitgave, 16 artikelen)
INHOUD THEMA ´EENZAAMHEID´ (augustus 2014) Verkenning: Eenzaamheid raakt ons allemaal, John Stolvoort De opinie van…Prof. Dr. Nan Stevens, Christine Beenhakker Column: Ali heeft een hart, Murat Can Pioniers: Richard Bandler en John Grinder, Ron van Deth Achtergrond: Eenzaamheid als uitdaging, Jeannette Rijks PRAKTIJK Uit ‘t veld: Alles weg, Emmy Davids Caleidoscoop: Van klacht naar kracht, Aad Francissen Ondernemen: Handel in hulpverlening, Frans van der Gouw Wetenschap: Een verwerkingsmodel voor eenzaamheid, Eric Schoenmakers HELP: Innerlijke strijd ACTUEEL Achtergrond: Deelnemende professionaliteit bij eenzaamheid, Ton Jorna Issue: Mythe of realiteit?, Theo van Tilburg Achtergrond: Revolutie in liefdesland, Leona Aarsen & John Stolvoort Gelezen Verder lezen over eenzaamheid Trends & Ontwikkelingen Alleen Het liefst ben ik thuis en zorg ik voor mijn gezin, terwijl hetgeen er speelt, hoe ik me voel, nieuwe ideeën en andere perspectieven mijn revue passeren. Bezoek en sociale verplichtingen verstoren mijn overdenking. Niemand die het merkt: gastvrij zet ik koffie, bak ik cake en vraag geïnteresseerd naar het wel en wee van de ander. Uitbundig en sociaal begeef ik me onder mensen op feesten, congressen en vergaderingen. Nadien ben ik uitgeput, heb ik hoofdpijn en tijd nodig om tot mezelf te komen en mijn gedachten weer op een rij te zetten. Hoezeer ik vriendschap en interesse van anderen ook waardeer, het kost me energie en moeite om in aanwezigheid van hen te verkeren. Eigenlijk ben ik gewoon liever alleen. Anderen ervaren alleen zijn juist als onplezierig, en missen sociale contacten of een hechte band met anderen; voor hen is het zich alleen voelen verworden tot eenzaamheid. Eenzaamheid is dus geen objectief gegeven, maar een gevoel. Het is een probleem in onze samenleving dat grote aantallen mensen raakt, zo zet Theo van Tilburg in ‘Issue’ uiteen. John Stolvoort somt in de ‘Verkenning’ op onder welke omstandigheden eenzaamheid in de counsellingpraktijk de kop kan opsteken en Emmy Davids deelt ervaringen uit haar praktijk die laten zien hoe schrijnend eenzaamheid kan zijn. In de ‘Caleidoscoop’ en ‘Wetenschap’ delen Aad Francissen en Eric Schoenmakers benaderingen die de counsellor en diens cliënten behulpzaam kunnen zijn bij de bestrijding van eenzaamheid. Ton Jorna daagt ons uit om eenzaamheid te betreden daar waar die ‘huishoudt’. Door eenzaamheid existentieel te duiden kan het unieke levensverhaal ons onvermoede mogelijkheden tonen. In onze maatschappij valt of staat je populariteit bij het aantal volgers op Twitter, het aantal vrienden op Facebook, de omvang van je netwerk op LinkedIn en het aantal reacties op je blog. In deze hoogtijdagen van sociale media schieten de mogelijkheden om je leven te delen met de buitenwereld als paddenstoelen uit de grond. Enerzijds bieden voorzieningen als Facebook en Skype mensen de gelegenheid om contacten te onderhouden waar dat eerder wegens afstand of ziekte niet meer mogelijk was. Anderzijds lijken deze media juist de nadruk te leggen op datgene wat hip and happening is en het taboe op eenzaamheid voor diegenen die niet aan dit ideaalbeeld voldoen, alleen maar te versterken. Aan counsellors de uitdaging de muur rond eenzamen te helpen afbreken en hun steentje bij te dragen aan het doorbreken van het taboe op eenzaamheid.
€ 6,95Angst (volledige uitgave, 15 artikelen)
INHOUD THEMA ´ANGST´ (mei 2014) Het verstand buitenspel, Leona Aarsen De opinie van … Gerrit Glas, Jos Govaarts Pioniers: Melanie Klein, Fenneke Woertman Kan de counsellor angst de baas? John Stolvoort Angst te falen, Yvette van der Pas PRAKTIJK Faalangst, Tanja van Essen Het huwelijk tussen vakmanschap en ondernemerschap, Frans van der Gouw Doorheen de angst, Joeri Calsius Tegen de berg opzien, casus Omgaan met verlies, conflict en gevaar, Marion Uitslag & Tineke Rodenburg ACTUEEL De angst van de homo economicus, Tom Hannes Trends & Ontwikkelingen Overstroomd door betekenisloze ervaringen, Gerard Wijers Gelezen en verder lezen over angst Paranoïde ouderschap Opgroeiend als enig kind, wenste ik mij een ‘groot’ gezin. Al jong trof ik de liefde van mijn leven, die dezelfde ideeën over het ideale gezinsleven eropna hield. We rondden onze opleidingen af, kregen fijne banen in de schoot geworpen, reisden naar verre landen, trouwden en kregen drie prachtige kinderen. We konden ons geluk niet op. Nooit had ik kunnen vermoeden, dat die overweldigende liefde voor onze kinderen me tegelijkertijd zo kwetsbaar en bang kon maken: zijn ze gezond, gelukkig? Angst gelijk de liefde zo ontzagwekkend. Meestal is angst een nuttige emotie om specifieke prikkels als pijn of gevaar te vermijden of ontwijken. Leona Aarsen legt in de ‘Verkenning’ uit waar deze nuttige emotie de brug oversteekt naar pathologie en een stoornis wordt. Een angststoornis is een complex probleem, waarbij meestal meerdere lagen emoties het probleem voeden. Dat maakt dat de begeleiding van een dergelijke stoornis ook een brug te ver kan zijn voor counsellors. Gerrit Glas ziet voor counsellors een rol weggelegd in de begeleiding van cliënten met angsten die te maken hebben met alledaagse gevoelens: “Aspecifieke angsten die niet al te intens, maar wel hinderlijk zijn – tussen realiteit en pathologie in.” “Mensen met angststoornissen komen vaak in de counsellingpraktijk met andere klachten of problemen”, aldus John Stolvoort. Hij legt uit welke methoden de counsellor in begeleiding ter hand kan nemen om de angst de baas te worden. Het is natuurlijk dat ik als ouder bezorgd ben over het welzijn van onze kinderen. Met de jaren heeft ervaring me geleerd op mijn gevoel te vertrouwen waar het de gezondheid en het geluk van onze kinderen betreft. Natuurlijk heeft hun toenemende mondigheid in de periode van baby tot puber me daarbij geholpen… De laatste jaren is er geen onderwerp meer met argusogen bekeken dan de veiligheid van kinderen. Het onderwerp is zo beladen geworden dat elk incident een publieke discussie en allerlei maatregelen kan oproepen. Het tot paranoïde uitgegroeide ouderschap (Furedi, 2002) wordt gevoed door de angstige verwachting dat er iets slechts zal gebeuren met onze kinderen. Gerard Wijers zet uiteen hoe counselling een rol kan spelen in onze risicomaatschappij, die inmiddels onze dagelijkse realiteit bepaalt. Wat de veiligheid van onze kinderen betreft is het een bewuste keuze te geloven in de goedheid van de mens. Ik probeer niet bang te zijn als ik onze kinderen de vrijheid bied deze oprechtheid en welwillendheid van de medemens zelf te ervaren. Dit vertrouwen in onze naasten heeft zich uitbetaald in sociale en betrokken kinderen, op wie ik enorm trots ben.
€ 6,95Palliatieve zorg (volledige uitgave, 15 artikelen)
INHOUD THEMA 'PALLIATIEVE ZORG' (februari 2014) Verkenning: Palliatieve zorg, Rob Bruntink De opinie van Carlo Leget: De kwaliteit van zorg ligt primair in het proces dat eraan voorafgaat, Jos Govaarts Pioniers: Frederik van Eeden, Ron van Deth Column: Raakt het nog?, Martine Wolfaert Achtergrond: Vroegtijdige zorgplanning bij personen met dementie, Manu Keirse PRAKTIJK Uit 't Veld: Zingeving en perspectief in palliatieve zorg, Emmy Davids Caleidoscoop: Op weg naar herstel, Catharina van der Schoot Ondernemen: De nieuwe basis GGZ, Hanneke Nijkamp Wetenschap: Ouderschap en palliatieve zorg, Marijke Kars HELP: Eindbestemming ACTUEEL Issue: Counselling en de goede dood, Ton Vink Trends & Ontwikkelingen Achtergrond: Evidence-based Pratice - kansen voor counselling, Fenneke Woertman Gelezen Verder lezen over palliatieve zorg VOORWOORD Warme mantel Als ik op mijn oude dag vredig slapend en gelijktijdig met mijn man zachtjes uit dit leven wegglijd, heb ik een gezond en gelukkig leven geleid. Zoals velen met mij wens ik mij een zachte dood, op het moment dat het mij past, na een leven zonder aftakeling. Hoe anders blijkt de realiteit vaak te zijn... Ruim 70% van de Nederlanders sterft in een zorgvoorziening, meestal na een (chronisch) ziekbed. Een derde van de mensen is aan het einde van zijn leven incontinent en 40% kan zich niet meer uitdrukken en niet meer zeggen wat ze willen. Vrijwel niemand ontkomt aan de fase waarin hijzelf of een dierbare naaste ongeneeslijk ziek is en in de moeilijke omstandigheid verkeert, waarin beslissingen genomen moeten worden over het ontvangen van zorg en begeleiding tijdens het laatste levensstadium. Palliatieve zorg heeft betrekking op mensen bij wie een behandeling gericht op genezing geen baat meer heeft. Het van het Latijnse woord ‘pallium’ afgeleide ‘palliatief’ betekent mantel, waarmee wordt bedoeld dat de zorg zich niet alleen richt op het bestrijden van pijn en andere symptomen, maar ook op psychologische, sociale en levensbeschouwelijke vragen die verband houden met de laatste levensfase. Rondom ons levenseinde kunnen we geconfronteerd worden met dilemma’s van uiteenlopende aard, schrijft Ton Vink. Hoe weeg je bijvoorbeeld verlies aan levenskwantiteit af tegen winst aan levenskwaliteit? Het lijkt geen overbodige luxe om vroegtijdig over het levenseinde na te denken, aldus Manu Keirse, zeker als dementie op de loer ligt. Hij legt uit op welke wijze counsellors hun cliënten en naasten hierbij behulpzaam kunnen zijn. Dat het niet altijd even gemakkelijk is om de wensen en verwachtingen rond het levenseinde bespreekbaar te maken, geeft Carlo Leget grif toe: “In zo’n situatie handel je toch anders dan je zelf gedacht had. Er is kennelijk ook een stukje van jezelf dat doodgaat.” Martine Wolfaert en Emmy Davids bieden ons op integere wijze een kijkje in de dagelijkse praktijk van hospices en reflecteren op hun werkzaamheden. Als counsellor kun je cliënten uitnodigen tijdig na te denken over de zorg die ze wel en niet meer zouden willen in de laatste periode van het leven. Je kunt helpen om hun vragen, angsten en waarden op te helderen en een patroon te kiezen voor de mantel die hen warmte en steun biedt tijdens de laatste levensfase. Loes Helwegen Hoofdredacteur Counselling Magazine hoofdredacteur@counsellingmagazine.nl
€ 6,95Depressie (volledige uitgave, 15 artikelen)
INHOUD THEMA 'DEPRESSIE' (november 2013) Verkenning: Mode, middel of malheur? Frans van der Gouw Achtergrond: Depressiezorg in de huisartsenpraktijk, Christine Beenhakker Column: Niets menselijks is de counsellor vreemd, Frans van der Gouw De opinie van… Jim van Os De semantiek van depressie, Leona Aarsen Pioniers: Milton Hyland Erickson, Hans Benniks PRAKTIJK Uit ’t veld: Aandacht voor de omgeving, Erwin van Meekeren Caleidoscoop: Cognitieve animatietherapie, Paul Camp Ondernemen Counselling is een luxeartikel, John Stolvoort & Bouke Boomstra Wetenschap: Chronisch depressief in nieuw perspectief, Jan Spijker HELP Somber ACTUEEL Issue: Het deprimerende gebruik van antidepressiva, Ron van Deth Trends & Ontwikkelingen Column: Wat doe jij? Kim Helmus Achtergrond: Beoordeling van kwalitatief onderzoek, Fenneke Woertman Gelezen Verder lezen over depressie VOORWOORD Waakhond Complexe vraagstukken doen mijn hart doorgaans sneller kloppen. Met verve stort ik mij op probleemanalyses en probeer verbanden te leggen om te komen tot nieuwe inzichten en mogelijke oplossingen. Tot die oplossingen kom ik niet als ik voor mezelf tot vraagstuk ben verworden: Ben ik een goed voorbeeld voor mijn kinderen? Bied ik mijn gezin een warm thuis? Ben ik bij machte een liefdevol contact met mijn partner te onderhouden? Kan ik mijn functie naar ieders tevredenheid invullen? Draag ik voldoende bij aan de maatschappij? Ik ben niet in staat mijn vragen te analyseren en tot bevredigende inzichten te komen. Mijn overpeinzingen beïnvloeden mijn humeur, relativeringsvermogen en zelfbeeld. Op die momenten dat ik mezelf dreig te verliezen, dringt zich altijd een natte neus aan mij op. Haar aanwezigheid, de beweging en buitenlucht verdrijven mijn sombere stemming, waardoor ik mijzelf als vraagstuk weer in perspectief kan zien. Iedereen heeft wel eens een sombere bui. Meestal verdwijnt die bui vanzelf, maar bij zo’n 19% van de Nederlanders groeit deze somberheid op enig moment in hun leven uit tot een depressie. Over de definiëring van depressie, zoals onlangs opnieuw voorzien in de DSM-5, is het laatste woord nog niet gesproken. Zo schetst Jan Spijker dat er steeds meer aanwijzingen komen, dat het episodische beeld van depressie niet opgaat en vervangen moet worden door een fluctuerend beeld van wisselende ernst van de depressieve symptomatologie. Toppsychiater Jim van Os pleit ervoor om de cliënt zelf te vragen naar zijn klachten en zorgbehoefte, want depressie manifesteert zich bij iedereen anders. Aandacht voor omgevingsfactoren bij het begrijpen en behandelen van depressie is van wezenlijk belang, daar de intensiteit van psychiatrische klachten verband houdt met de omgevingscontext, de (sociale) situatie. Erwin van Meekeren legt aan de hand van een casus uit, hoe een counsellor de naastbetrokkenen kan involveren in de begeleiding van de cliënt. Ron van Deth wijst ons op de deprimerende werking van antidepressiva. Meer dan een miljoen Nederlanders is afhankelijk van deze medicatie, een grote groep zou beter af zijn met psychosociale vormen van begeleiding zoals counselling. Het korten van de dagen, de dalende temperatuur en de slagregens tegen de vensters, doen mij het liefst wegkruipen bij de kachel. Mijn waakhond neemt mij mee naar buiten waar de herfstkleuren mij toelachen. Ik plant tulpenbollen in vertrouwen dat ook de lente zich weer aandient. Loes Helwegen Hoofdredacteur Counselling Magazine hoofdredacteur@counsellingmagazine.nl
€ 6,95Senioren (volledige uitgave, 16 artikelen)
INHOUD THEMA 'SENIOREN' (augustus 2013) Verkenning: Luc van de Ven over het leven als antwoord, Christine Beenhakker Achtergrond: Use it or lose it, Tom Luken Lezerscolumn: Levensverhalen, Jos Govaarts De opinie van...Huub Buijssen: De afgrond van dementie Pioniers: Joep Munnichs, Esther Bruls PRAKTIJK Uit 't veld: De kracht van eenzaamheid, Jeannette Rijks Caleidoscoop: Pastoraat vanuit de contextuele optiek, Marianne Thans Ondernemen: Een website die werkt, Gunnar Michielssen Wetenschap: Levensbeschouwelijke diagnostiek in de geestelijke zorg aan ouderen, Johan Bouwer HELP: Kwetsbaar ACTUEEL Issue: De paradox van de steeds jongere oudere, Jan Baars Trends & Ontwikkelingen Achtergrond: Analyseren, rapporteren en reflecteren, Fenneke Woertman Gelezen Verder lezen over senioren VOORWOORD Gouden team Toen ik fris van de universiteit mijn eerste baan bij een arbodienst in het westen van het land aanvaardde, liep mijn zelfvertrouwen al ras enkele deuken op. Klanten bleken bepaald niet onder de indruk van de gesignaleerde risico’s opgetekend door een jonge, onervaren griet met een zachte g. Daar kwam verandering in toen ik de bedrijven bezocht met mijn Haagse collega Rob, die door jarenlange ervaring de taal van de klanten sprak en geen genoegen nam met halve maatregelen. Hij geloofde in mijn kennis en kunnen, stond voor zijn kwaliteiten en die van mij, en bood mij zo de ruimte om te groeien en mijn zelfvertrouwen weer op te poetsen. In leeftijd had Rob mijn vader kunnen zijn, maar toch ontwikkelde onze samenwerking zich tot een mooie vriendschap. Gerontoloog Jan Baars ziet dergelijke vriendschappen steeds minder, omdat generaties elkaar enkel nog in familiekring lijken te ontmoeten. In het actieve leven maken generaties een karikatuur van elkaar, met het risico dat ze niet meer met elkaar kunnen praten en naar elkaar willen luisteren. Hij roept ouderen in ‘Issue’ op om zich niet op grond van hun leeftijd aan de kant te laten zetten. Een counsellor kan de senioren behulpzaam zijn bij het omgaan en aanvaarden van de complexe realiteit van het ouder worden, legt klinisch ouderenpsycholoog Luc Van de Ven in de ‘Verkenning’ uit. Maar Huub Buijssen vermoedt dat ouderen geen ‘populaire’ doelgroep voor counsellors zijn. Als je als counsellor contextueel wilt werken, biedt de begeleiding van senioren in Buijssens opinie echter een uitgelezen kans. Een counsellor kan mensen bij elkaar brengen, verschillende belangen belichten, begrip kweken en moeilijke onderwerpen aan de orde stellen. Op het feest ter gelegenheid van zijn vijftigste verjaardag vertelde Rob ons dat hij ongeneeslijk ziek was. Diezelfde nacht beviel ik van onze tweede dochter. Tijdens mijn zwangerschapsverlof gingen wij wekelijks naar het strand, toerden in zijn MG door de polders of gingen lunchen in de stad, totdat hij de strijd op moest geven. Onze dochter is inmiddels tien jaar oud, maar de waardevolle herinneringen aan Robs vriendschap, zijn enthousiasme en levenslust toveren nog steeds een glimlach op mijn gezicht en inspireren mij van het leven te genieten. Loes Helwegen Hoofdredacteur Counselling Magazine hoofdredacteur@counsellingmagazine.nl
€ 6,95Seksualiteit (volledige uitgave, 16 artikelen)
INHOUD THEMA 'SEKSUALITEIT' (mei 2013) Verkenning: Seksualiteit in de counsellingpraktijk, Hanneke de Graaf Het derde cv, De invloed van seksuele traumatisering in de jeugd op de levensloop, Maria Pinxer De opinie van Marijke IJff, Wanneer is een probleem een probleem, Leona Aarsen Column: O jeugd! O tijd van smarten! / Van vreugd en wilde harten! Peter Leusink Pioniers: Maria Zeldenrust-Noordanus, Symbool van seksuele emancipatie, Elisabeth Geelen PRAKTIJK Counselling van homomannen in een heterorelatie, Wilfred Ploeg Seksverslaving, Nick Borgerdijn Casus: Help! Seksverslaafd Ondernemen: Help, ik zoek cliënten! Een persoonlijke visie op ondernemen, Christine Beenhakker Diverse verlangens, Seksuele ontwikkeling onder dubbele moraal, Ine Vanwesenbeeck ACTUEEL Een heikel punt? In gesprek over seksualiteit, John Stolvoort Trends & Ontwikkelingen Kwalitatief onderzoek, Nuttig, nodig, uitdagend, Fenneke Woertman Verder lezen over stress VOORWOORD De moraal van het verhaal Zo nu en dan werp ik een vluchtige blik op de tijdlijn van mijn twitterende twaalf jaar oude dochter. De “OMG, hottie <3” en “sexie chick!!” zijn niet van de lucht. Omfloerste blikken kijken me vanonder losse lokken met pruilende lipjes aan vanaf de avatars. Ik kan mij niet herinneren dat ik op die leeftijd zo met mijn ‘sexiness’ bezig was en maak me een beetje zorgen… Seksualiteit speelt een rol gedurende het hele leven en raakt eenieder persoonlijk. Het inzicht dat seksuele ervaringen een blijvende invloed kunnen uitoefenen op het lichamelijk, sociaal en psychisch functioneren, heeft alom erkenning gevonden1. Counsellors komen in hun praktijk allerlei problemen en situaties tegen die invloed kunnen hebben op het seksueel functioneren en welzijn van cliënten. Hanneke de Graaf zet ze voor u op een rij in de ‘Verkenning’. Het denken en praten over seksualiteit is sinds het pionierswerk van Mary Zeldenrust-Noordanus sterk veranderd. Media besteden met enige regelmaat aandacht aan dit onderwerp. Seks is beter bespreekbaar dan vroeger, maar de seksuele beleving blijft vaak verborgen. In het licht van de normen en waarden die de media toekennen aan seksualiteit, nemen velen nauwelijks de ruimte en de vrijheid om na te denken over wat ze zelf willen en fijn vinden. Niet alleen de carrière en het gezinsleven moeten perfect zijn, menigeen schijnt te denken pas normaal te zijn als ze minstens twee keer per week seks hebben. Het vergroten van handelingsen keuzevrijheid als het gaat om seksualiteit zou voor counsellors een uitdaging kunnen zijn, is de opinie van Marijke IJff. Om goede hulp te kunnen bieden is het van belang dat counsellors in staat zijn seksualiteit op een professionele manier te bespreken, legt John Stolvoort uit in ‘Issue’. Ofschoon de grote taboe rond seksualiteit geslecht is onder aanvoering van onder anderen Zeldenrust-Noordanus, lijkt de dubbele moraal nog steeds een wissel te trekken op de seksuele ontwikkeling. Meisjes die zich veel gelegen laten liggen aan deze dubbele moraal en het schoonheidsideaal doen zichzelf op allerlei manieren tekort, stelt Ine Vanwesenbeeck in ‘Wetenschap’. Ik zoom in op de avatar van mijn dochter en ben gerustgesteld. U moet trouwens de hartelijke groeten van haar hebben. Loes Helwegen Hoofdredacteur Counselling Magazine hoofdredacteur@counsellingmagazine.nl
€ 6,95Stress (volledige uitgave, 16 artikelen)
INHOUD THEMA 'STRESS' (januari 2013) Stress: vriend en vijand, Theo Compernolle Modellen op een rij, Arnold Vermeulen Wanneer het stresssysteem faalt… Prof. Boudewijn Van Houdenhove De stress der kleine dingen, Leona Aarsen Alfred Adler, Jaap Bij de Vaate PRAKTIJK Hoogsensitiviteit in de praktijk, Ruud Hendriks Hartcoherentie, Audrey de Jong Help! De helper heeft stress, Angeline Donk Burn-out Omgaan met stress, Harm Krugers ACTUEEL Stress als keuze, Marc Schabracq Trends & Ontwikkelingen Mindfulness en stress, David Dewulf Verder lezen over stress VOORWOORD De gevolgen van stress ken ik uit mijn directe omgeving. Het is pijnlijk om te zien hoe juist diegenen met een groot hart voor de zaak, ten ondergaan aan die betrokkenheid. Terugkijkend na vele jaren en inzichten, kan ik niet anders dan concluderen dat ik geschitterd heb in afwezigheid, zowel letterlijk als figuurlijk… te betrokken bij mijn eigen zaak. Nu waren stress en burn-out bepaald geen trending topics in die tijd, integendeel. RSI was dat wel. Er was volop aandacht voor het ergonomisch inrichten van de werkplek, een goede zithouding, variatie in de werkzaamheden en pauzering. De aangepaste toetsenborden, muizen, spraakherkennings- en pauzesoftware waren nauwelijks aan te slepen: de fysiek aantoonbare klachten van RSI werden bestreden met technische hulpmiddelen. Stress en burn-out zijn als psychologische fenomenen uiterlijk minder herkenbaar en daardoor wellicht ook minder geaccepteerd. Ondanks dat psychische aandoeningen vaak voorkomen, blijft het een gevoelig onderwerp. Het idee dat je niet mag falen is sterk aanwezig in onze maatschappij. Dit maakt dat veel mensen het zelf moeilijk vinden te accepteren dat ze opgebrand zijn en hun omgeving vaak sceptisch staat tegenover hun klachten. Juist die omgeving speelt een cruciale rol in stresssituaties, schetst Theo Compernolle in de Verkenning: sociale steun bevordert stressbestendigheid. Stresssituaties volledig vermijden is onmogelijk en onnodig: een bepaalde mate van stress helpt ons als een goede vriend om te presteren. Ontpopt stress zich toch tot een gevaarlijke vijand, dan is het aan de counsellor om de cliënt te begeleiden in het hervinden van een evenwicht tussen belasting en belastbaarheid, aldus Boudewijn Van Houdenhove. Daartoe bestaan verschillende modellen, maar de relatie tussen cliënt en counsellor is volgens Arnold Vermeulen van essentieel belang: het gaat om afstemming, maatwerk en vakdeskundigheid. Iedereen krijgt in zijn leven, zelf of in zijn directe omgeving, wel te maken met stress- of burn-outklachten. Aandacht voor dit thema is dan ook bepaald geen overbodige luxe. In deze uitgave van Counselling Magazine belicht de redactie dit thema vanuit diverse invalshoeken. Met dank aan Christine Beenhakker, die dit als hoofdredacteur de afgelopen jaren reeds voor vele onderwerpen met de redactie heeft weten te bewerkstelligen. Loes Helwegen Hoofdredacteur Counselling Magazine hoofdredacteur@counsellingmagazine.nl
€ 6,95
