logo-professioneel-begeleidenlogo-professioneel-begeleiden
Filters
  • Alle artikelen

    «1|2|...|12

    Ruimte (volledige uitgave, 10 artikelen)

    Als 68-jarige ervaar ik het thema ‘ruimte’ nadrukkelijk. Door het wegvallen van verplichtingen en vanzelfsprekendheden ontstaat er ruimte in mijn leven. Wat te doen: vertrouwd werk doorzetten, nieuwe dingen aanpakken, de verveling koesteren? Ruimte ervaren is enerzijds een vervulling van een langgekoesterde wens, anderzijds is er ook sprake van ‘horror vacui’, de angst voor de leegte. Een begrip dat staat voor de neiging van een kunstenaar om elk leeg plekje op te vullen: witangst. Meer filosofisch gaat het om het zoeken van mensen naar zekerheid op basis van angst voor het onbekende, voor het leven met onbeantwoorde vragen. Verlangen en angst: ruimte is een paradoxaal begrip en tegelijkertijd ook onderdeel van onze dagelijkse taal als begeleiders. Boeiende kost en U zult zien dat elke bijdrage aan dit (overigens op gerecycled papier gedrukte) nummer een eigen licht werpt op dit thema. Het hoofdartikel van Joris Brenninkmeijer en Mieke Voogd laat zien op welke manier vragen stellen reflectieve ruimte kan bieden aan cliënten – ruimte voor leren. De column van Ferry Wilting zet ons aan het denken door te wijzen op de gelaagdheid van het begrip ruimte met het onderscheid in bedachte, waargenomen en geleefde ruimte. Michiel de Ronde houdt, via ‘muzisch onderzoeken’, een pleidooi voor het creëren van ruimte door middel van spel. Spelen is verleidelijk, geheimzinnig en plezierig en het leidt ons naar een ander weten. Michelle Kurzenacker sluit hier op aan met een voorbeeld vanuit haar werkplaats. Haar stelling: ‘Hoe beter je jezelf en je lichaam kent, hoe groter de handelingsruimte.’ Cees Sprenger benadrukt de noodzaak van ruimte voor rust en herstel van mensen, organisaties en onze planeet. Dit om de eigen stuurkracht te verstevigen. Een andere invalshoek, die van een specifieke doelgroep, bieden Joy Boelens en Marga Kelbling door aandacht te besteden aan de ruimte voor hoogsensitieve mensen binnen ons begeleidingskundige werk. In het interview komt Margriet Wentink aan het woord; ze is specialist in traumabehandeling. Ruimte maken voor het verwerken van trauma’s betekent de weg weer vrij maken voor levensenergie, stelt ze. Jikke de Ruiter en Sijtze de Roos vragen aandacht voor de politieke, de maatschappelijke ruimte van onszelf en onze cliënten: ‘We hebben niet de psyche maar de macht zichtbaar te maken.’ André Wierdsma benadrukt in De Weg de ruimte tussen mensen, de kwaliteit van het ‘in between’ van relaties en verbindingen. De boekenbespreking van Jacco van Uden wijst ons ten slotte op het gebruik van metaforen om speelruimte te creëren binnen organisatieontwikkeling. Heel veel leesplezier! Kees Faber

    lees meer

    Op het randje (volledige uitgave, 9 artikelen)

    Als begeleiders werken we met personen en groepen op kwetsbare momenten. Dat legt de lat hoog. Alleen het allerbeste en professioneelste is goed genoeg. Cliënten zijn ten slotte geen ‘proefdieren’. En tegelijkertijd zijn ze dat ongewild natuurlijk wel. Elke begeleider neemt intuïtief weleens een afslag waar hij of zij eigenlijk geen uitgewerkte methodische notie bij heeft. Soms is dat goed, als de intuïtie of het hart betere aanwijzingen geeft dan de methode. Maar het kan ook een lelijke miskleun betekenen. Om met cabaretier en filosoof Tim Fransen te spreken: ‘Ik stuntel dus ik ben.’ Jonge adviseurs, coaches en begeleiders kunnen hun vak sowieso niet leren zonder vlieguren te maken. Dat kan maar deels onder de hoede van mentoren. Het zijn de geslaagde en de mislukte experimenten, vaak over de rug van cliënten, die tot de grootste professionele groeisprongen leiden. Ga maar na in je eigen loopbaan. Soms volg je wel een methode, maar word je anders begrepen of aangevoeld dan je beoogd had en gaat het mis. En wat te denken van adviseurs en trainers die voor miljoenen aan veranderprogramma’s ‘uitrollen’ in organisaties, wat nauwelijks meer teweegbrengt dan BOHICA (ofwel ‘Bend over, here it comes again’) en cynisme? Wel goed onderbouwd en zeer gelikt uitgewerkt, natuurlijk. Wat is dan eigenlijk ‘professioneel’ of ‘op het randje’? Wim T. Schippers stelde onlangs dat vernieuwing nooit ontstaat vanuit professionals. Die blijven altijd binnen hun aangeleerde en gestolde succesframes opereren. Het zijn de amateurs, buitenbeentjes en buitenstaanders die vernieuwing brengen. Zo blijkt hardlopen, dansen of lichaamswerk soms effectiever dan praten. Het opstellingenwerk komt van Bert Hellinger, een filosoof. Luisteren met het hart of mindfulness is soms effectiever dan analyseren. Maar soms hebben experimenten dramatische gevolgen, zoals bij elektroshocktherapie of de sensitivitytrainingen uit de vorige eeuw. Wat is dus eigenlijk ‘het randje’ en wie bepaalt dat? Wat is het verschil tussen over het randje - dus fout en stout - en het sociaalwenselijke buiten de lijntjes kleuren en out of the box-denken? Of het verschil tussen je aan professionele normen houden en braaf binnen de lijntjes kleuren? Toch hebben we allemaal sterke normatieve opvattingen als het om begeleiden gaat en vinden we dat professioneel normbesef belangrijk is. Kortom, dit nummer gaat over het spanningsveld tussen ethiek en experimenteren. Wat gebeurt er bij onze klanten en onszelf, op ’t randje van voorspelbaar, veilig en ‘bewezen’, en van grensverleggend en soms grensoverschrijdend uitproberen? Paul Kloosterboer

    lees meer

    Veiligheid ( volledige uitgave, 10 artikelen)

    lees meer

    Thema: Verhalen, maart 2019

    Inhoudsopgave: KENNIS EN KUNDE Werken met verhalen in organisaties De trainer als troubadour COLUMN Show, don’t tell ONTMOETING In gesprek met Michaël Derkse De Weg (aflevering PRAKTIJK EN PROFESSIE Werken met het DialoogLab Zeven sleutels naar het verhaal Verhalen in supervisie GELEZEN Perfect imperfect Het zetten van ‘kraken   Redactioneel Verhalen horen bij het leven van de mens. Vroeger waren er verhalenvertellers die hun verhalen als verteller of troubadour ten gehore brachten en zo van stad naar stad reisden. De ‘orale overlevering’ was anoudsher bedoeld om verhalen van generatie op generatie over te brengen in een overwegend analfabetische  samenleving. Tegenwoordig kunnen we misschien meer spreken van een digitale traditie die de orale overlevering voedt. Verhalen zijn op afroep, via diverse kanalen en in diverse kleuren, beschikbaar. Hierdoor worden we beïnvloed en beïnvloeden we ook weer anderen. In de praktijk van begeleiding hebben verhalen eveneens een plek. We werken met het verhaal van de cliënt, waarbij we ook onze eigen verhalen inbrengen. Daarom leek het ons als redactie een mooi en belangrijk thema. We belichten dit vanuit diverse perspectieven. In het hoofdartikel ‘Een veelheid aan verhalen: rijkdom of rumoer’ richten Martijn van Ooijen, Saskia Tjepkema en Koen Weber zich op het werken met verhalen in de begeleiding van organisaties. Zij geven ook handreikingen om narratieve technieken toe te passen. Marcel van de Pol neemt ons mee in het werken met het DialoogLab, waarbij hij een aantal fasen doorloopt om een verhaal vanuit verschillende perspectieven te zien en beleven, waardoor nieuwe gezichtspunten ontstaan. In ‘De trainer als troubadour’ beschrijft Michiel de Ronde de rol van de trainer in het licht van de orale traditie. Joke Goudswaard belicht zeven sleutels om de ‘verhaalruimte’ te openen, waarbij zij een inkijk biedt in haar manier van narratief werken bij begeleiding. Mila Volf belicht inspirerend hoe verhalen ook een plek in supervisie kunnen hebben. Voor de rubriek Ontmoeting praatten we dit keer met Michaël Derkse, grondlegger van de Pulsar Visie. Op indringende wijze maken we kennis met zijn verhaal en ideeën over de rol van verhalen in begeleiding. Shirine Moerkerken en Barbara van der Steen recenseren op een reflectieve en persoonlijke manier elkaars boeken ‘Perfect imperfect’ en ‘Hoe ik verander’. We complementeren dit nummer met een scherpe column van An Kramer en een mooie bijdrage aan De Weg van Marianne Banning-Mul. Bij mijn debuut als coördinator van een themanummer kan ik zeggen dat ik trots ben op het resultaat. Ik realiseer me des te meer dat ik mij met alle ervaringsverhalen van anderen een beeld kon vormen van wat ik onderweg zou kunnen tegenkomen. En ik realiseer me, door alle mooie artikelen, dat het aanreiken van (ervarings)verhalen ook een belangrijke rol van de coach is bij begeleidingsvraagstukken.   Tijn Ponjee

    lees meer

    Wijsheid ( volledige uitgave, 9 artikelen)

    lees meer

    Macht ( volledige uitgave, 10 artikelen)

    lees meer

    Begeleiden vanuit het geheel (volledige uitgave, 9 artikelen)

    lees meer

    De staat van supervisie (volledige uitgave, 10 artikelen)

    lees meer

    Oude jassen nieuwe maskers (volledige uitgave)

    Transctionele Analyse in Praktijk Op 16 november 2019 heeft de NVTA een congres georganiseerd onder de noemer ’Oude maskers, nieuwe jassen’. Als initiatiefnemer was ik bezig met de vraag of een levensscript echt te veranderen is of dat we een snelle tweede reactie kunnen leren, die meer leven dan overleven biedt. Dit is mijn laatste editorial als hoofdredacteur en ik wil daarom mijn overpeinzingen hierover graag delen. Binnen transactionele analyse staat het concept levensscript centraal. Script is geen genetisch gegeven. Het is een systemische co-creatie in je familie van oorsprong die wordt bevestigd in de herhaalde ervaring in de groepen waar je lid van bent. Script is niet alleen jouw overlevingsmechanisme en succes strategie, maar ook dat van je familie systeem. Zij hebben het even hard nodig dat jij een masker opneemt en dat je uiteindelijk transformeert. Daarom kan script alleen veranderen als er systemisch ook wat verandert. Jouw levensscript ontstaat volgens mij al voor je geboorte. Wij bestaan als idee voordat we in deze wereld ge-incarneert worden. Je ouders hebben hoop, vrees, dromen en nachtmerries over wie je bent en wat je betekent, nog voor je geboren wordt. Deze kunnen veranderen naarmate je andere rollen inneemt, andere relaties aangaat, andere verhalen vertelt, maar de basis van het masker ligt in die vroege fase. Een van mijn recente ervaringen met dit co-creatieve proces was tijdens mijn school reünie in december. De laatste keer dat we elkaar zagen, waren we net de pubertijd voorbij. Nu 40 jaar later, na studie, carrière, kinderen, trouwen en scheiding, in een periode van terugkijken en reflectie, hervonden we elkaar. Toen ik de zaal binnenkwam, herkende ik alle oude maskers en toch schemerde er een nieuwe jas doorheen. Toen we in gesprek raakten, was ik ontroerd door de ervaringen die gemaskeerd waren in onze schooltijd. De pestkop die haar vader dood in de gang had gevonden. De rijkeluiszoon die zijn geld verloren had. De muis die arts was geworden. Degene die alleen was, had de liefde van haar leven gevonden. Wat hadden we elkaar gemist, niet gezien en niet gehoord. Wat me echt raakte die avond was het transformerende van echt contact. Ik realiseerde mij: Op het moment dat je accepteert wat was en wat is, zie je al het menselijke wat ons verbindt. Vaak zijn mijn klanten bezig met de zin van het leven of de zin van hun bedrijf. Ik geloof in essentie dat het leven geen zin heeft. Het leven heeft de zin die wij eraan geven. Zeker als volwassene zijn er geen regels. En voor zover we weten hebben we maar een leven. Dit is een grote bevrijding en een grote verantwoordelijkheid. Een van de kerntaken van TA-professionals is onze klanten bijstaan bij zingeving, op drie niveaus: • De zin die vormgegeven wordt in de structuur van ons leven – de rollen, positie en taken die wij op ons nemen; • De zin die wij co-creëren in de relaties met onszelf en met anderen. De cohesie om tot een familie, groep of land te behoren die een tegenhanger kan vormen voor druk en agitatie; • En de zin die wij vormgeven via ons imago – de manier waarop we onszelf presenteren door middel van onze existentiële verhalen. Ik geloof erg in de kracht van verhalen om te helpen bij transformatie. We kunnen de gebeurtenissen uit het verleden niet veranderen. Het is niet mogelijk om terug te gaan in de tijd. We leven vooruit. We kunnen mensen wel helpen om de zin van oude maskers te ont-dekken, en een nieuwe jas aan te trekken. We kunnen helpen om nieuwe verhalen te creëren, die betekenis en kracht geven. Maar dit kan alleen als je echt bereid bent iemand te ontmoeten en je te laten kennen. Het NVTA-congres was alleen mogelijk omdat wij gezamenlijk geloven in de transformerende kracht van contact met jezelf en met anderen. Het was de apotheose van mijn werk als hoofdredacteur en congres initiatiefnemer. Ik wil mijn dierbare redactieleden en de congrescommissie bedanken voor onze hechte samenwerking in de afgelopen vijf jaar om transactionele analyse in de wereld te zetten, en daarmee ons leven en het leven van onze klanten te transformeren. May the force be with you! Sari van Poelje Hoofdredacteur   Inhoud Editorial, Sari van Poelje TA-nieuws Afscheid van hoofdredacteur Sari van Poelje, Tin Vanderhoeven en Annick Vanhove Thema's Het leven is een balans tussen maakbaarheid en overgave Interview met: Manfred van Doorn, Beatrijs Dijkman Van je moeder moet je het hebben, van je dochter kun je het krijgen, Alice Altink (moeder) met medewerking van Mayke Smit (dochter) Over leren, vrij zijn en over je verbinden, Beatrijs Dijkman Muziek bij Stress en Trauma - Verander je achtergrondmuziek, Elayne Lussenburg Morgen ga ik beginnen, Jacqueline van Gent Het leven is makkelijker dan je denkt, en moeilijker als je denkt, Karen Bruyn Ik ben woedend, maar weet niet waarom, Linda Hoeben De kunst van het ‘niet weten’, Marian Timmermans Gedichten, Marianne van Velzen

    5,95
    lees meer

    Ethiek (volledige uitgave)

    Inhoud 'Ethiek' (december 2019) Een besluitvormingsmodel en ethische hiërarchie vanuit TA, Valerie Nash Chang Ethiek, Grenzen en Contracten: toepassen van morele principes, Grace McGrath Betekenis geven aan ethische, filosofische en praktische reflecties, Robin Hobbes ‘Had ik maar ’ Ethische reflectie in de TA-praktijk, Piet van Haaster De groeten van de ethische commissie van ITAA, Alex van Oostveen en Anne de Graaf Grens-interventies richting een gezond team, Annick Vanhove Een tipje van de sluier... Maak kennis met: Lieuwe Koopmans, Tin Vanderhoeven   Editorial Wij gaan ervan uit dat de meerderheid van de mensen in helpende beroepen gewetensvol, toegewijd en zorgzaam zijn, gericht op het geven van de best mogelijke zorg binnen ethische en professionele normen. Maar we zijn niet onfeilbaar. Wij kunnen ook soms fouten maken door beslissingen te nemen die grensoverschrijdend zijn, verkeerde conclusies te trekken of vast te houden aan ons eigen perspectief. Een van de belangrijke onderdelen in ons werk is zelf-reflectie over vragen als: wat zijn de regels? Wat zijn de normen? Past dit binnen de ethische code? Zou er een andere manier zijn om tegen deze situatie aan te kijken? Een van de richtlijnen bij deze overwegingen is onze ethische code. De ethische code helpt ons om een koers te bepalen in het licht van mogelijk tegenstrijdige belangen en opties. Een ethisch dilemma is een probleem waarvoor geen enkele keuze volkomen bevredigend lijkt te zijn (Kitchener, 2000). Kenmerken van een ethisch dilemma zijn: 1. Het probleem kan niet worden opgelost met behulp van alleen empirische (ervaring/observaties) gegevens of regels; 2. Het probleem is zo uniek dat het moeilijk is om te beslissen welke feiten en gegevens moeten worden gebruikt; 3. De resultaten van het probleem kunnen verstrekkende gevolgen hebben. De meeste ethische dilemma’s betreffen op de een of andere manier grensoverschrijdingen. Ieder van ons confronteert de grens problematiek dagelijks. “Mijn klant lijkt in crisis; moet ik de sessie hierdoor verlengen?” “Wat moet ik zeggen tegen mijn beste vriend die wil dat ik zijn jonge dochter in psychotherapie neem?” “Is het een goed idee om af te zien van vergoeding voor een cliënt die dringend therapie nodig heeft, zijn baan kwijt is, en niet in staat is om ander werk te vinden?” “Moet ik de bruiloft van mijn cliënt bijwonen en een cadeautje meenemen?” Uit onderzoek van de Amerikaanse Psychologische Associatie (Pope & Vetter, 2002) weten we dat er een top 3 aan ethische dilemma’s in helpende beroepen is: 1. Vertrouwelijkheid: bijvoorbeeld het wel of niet feitelijke of potentiële risico’s voor derden; 2. Vage, dubbele of conflictueuze relaties: bijvoorbeeld zowel therapeut als supervisor of trainer en coach zijn; 3. Betalingsbronnen, plannen en methoden: bijvoorbeeld verzekeringsdekking versus cliënt behoefte of bijvoorbeeld de man betaalt terwijl de vrouw op zoek is naar hulp voor echtscheiding. In de artikelen zullen verschillende ethische perspectieven en methoden belicht worden. We hebben ervoor gekozen om wat oudere TAJ-artikelen op te nemen van McGrath en Chang, en een bewerkt artikel van Piet van Haaster omdat deze mooi ethische denkmethodes uit de doeken doen. Verder ethische perspectieven van EATA-zijde van Robin Hobbes, en van ITAA-zijde van Anne de Graaf en Alex van Oostveen. Wij wensen jullie veel leesplezier, Sari van Poelje Hoofdredacteur

    5,95
    lees meer

    Schrijf je in voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte!

    Dag van de Coach - 2020

    Thema - WERK-DRUK

    Datum: 4 juni 2020
    Locatie: De Reehorst, Ede

    Informatie & aanmelden »