Beste lezer,
Welkom bij een nieuwe editie van Examens, tijdschrift voor de toetspraktijk. Ook dit nummer hebben we met zorg samengesteld, met als doel u te informeren, inspireren en deelgenoot te maken van actuele ontwikkelingen in het toetslandschap. Van formatief handelen tot de borging door examencommissies, en van data-analyse tot de juridische kant van bijzondere omstandigheden; met veel plezier nemen we u mee in een gevarieerd palet aan bijdragen!
Max van Haastrecht en collega's van CitoLab openen met een fundamentele vraag: wanneer voegt AI daadwerkelijk waarde toe aan onderwijskundig meten? Zij introduceren drie kernelementen – de onderwijskundige context, validiteit en het sociale contract tussen leerling en docent – als kompas voor weloverwogen keuzes. Een artikel dat aanzet tot reflectie over wat wij in het onderwijs écht belangrijk vinden. Een geheel andere invalshoek biedt de bijdrage van Kerstin van Tiggelen over EVC-cijfers. In het publieke debat wordt de groei van ervaringscertificaten soms geassocieerd met misstanden. Maar wat zeggen de cijfers werkelijk? De analyse laat zien dat de volumegroei past binnen een stabiel en historisch verklaarbaar patroon. Deze genuanceerde bijdrage zet aan tot zorgvuldige interpretatie van data. Tim Gerbrands presenteert de Vertrouwensboom: een praktisch referentiekader voor examencommissies die hun borgende instrumentarium willen herijken. Juist bij de transitie naar een concept als programmatisch toetsen biedt dit overzicht concrete handvatten, geworteld in de overtuiging dat niet de borging zelf het uitgangspunt is, maar het vertrouwen dat de examencommissie eraan ontleent. In de rubriek 'In de schijnwerpers' staat Janneke van der Steen centraal. Zij promoveerde recent op formatief handelen en deelt haar inzichten over het maken van samenhangende plannen voor formatieve toetsing. Haar boodschap is helder: formatief handelen is geen quick fix, maar vraagt om een bewuste investering in tijd, professionalisering én een cultuurverandering.
De vaste rubrieken ontbreken uiteraard niet. In 'Gezien & Gelezen' bespreekt Jan Jacobs de Npulsvisie op toetsing en examinering in het AI-tijdperk, inclusief de vier bijbehorende handreikingen; hulpmiddelen voor iedereen die nadenkt over AI-integratie in uiteenlopende toetspraktijken. In 'Terecht of niet?' analyseert Ton Lamers een casus waarin een student tijdens een herkansing een paniekaanval kreeg. Vormt dit een bijzondere omstandigheid die recht geeft op een extra kans? Een vraag die raakt aan de kern van gelijke behandeling. Tot slot prikkelt columnist Wessel Peeters ons met de vraag of 'getoetst' wel hetzelfde is als 'kennen'. Zijn observatie over stilstaande auto's bij een T-splitsing is herkenbaar én confronterend: behandeld betekent nog niet geleerd.
Dank aan alle auteurs en redactieleden voor hun inspanningen! Wij wensen u veel leesplezier. Heeft u zelf een interessant onderzoek of een waardevolle praktijkervaring die u wilt delen? U bent van harte uitgenodigd contact met ons op te nemen via www.e-xamens.nl. Naar uw bijdragen voor een volgende editie kijken we uit!
Kelly Beekman
hoofdredacteur
INHOUD
- AI voor onderwijskundig meten, Max van Haastrecht, Marjolein Jongbloed-Pereboom, Lotte de Groot, Franka Buytenhuijs en Joost Kruis
- Wat zeggen EVC-cijfers (niet)? Over volumegroei van ervaringscertificaten en aanbieders binnen het EVC-stelsel, Kerstin van Tiggelen
- De vertrouwensboom voor examencommissies. Een referentiekader voor het borgende instrumentarium, Tim A. Gerbrands
- In de schijnwerpers: Janneke van der Steen, Kelly Beekman
Rubrieken
Redactioneel
Terecht of niet?
Gastcolumn
Gezien en gelezen
Literatuur en Agenda
