Welkom bij een nieuwe editie van Examens, tijdschrift voor de toetspraktijk. Ook dit nummer hebben we met zorg samengesteld, met als doel u te informeren, inspireren en deelgenoot te maken van actuele ontwikkelingen in het toetslandschap. Van de juridische kaders rondom AI tot de dagelijkse afwegingen van studenten en docenten, en van tien jaar bouwen aan vakbekwaamheid tot de wortels van onze toetscultuur; met veel plezier nemen we u mee in een gevarieerd palet aan bijdragen!
In de rubriek In de schijnwerpers spreekt Carlijn van Herpt met Elise Crompvoets over paarsgewijs vergelijken. Haar boodschap is duidelijk: het adaptieve algoritme dat zij ontwikkelde maakt de methode efficiënter, maar de gangbare betrouwbaarheidsmaat vraagt om voorzichtigheid.
Daarnaast zijn er diverse artikelen, ditmaal gekleurd door het thema generatieve AI. Hoe GenAI in de dagelijkse onderwijspraktijk wordt ervaren en geduid, zetten Bente Cerpentier, Cune van Asselt en Paul Ketelaar uiteen in een tweeluik. In het eerste artikel verkennen zij hoe studenten betekenis geven aan GenAI en onderscheiden zij vier persona’s: de kritische gebruiker, de sociale volger, de gemakzoeker en de ambivalente twijfelaar. In het tweede artikel staan docenten centraal, van wie de afwegingen worden gevormd door institutionele kaders, professionele waarden, persoonlijke overtuigingen en de relatie met hun studenten. Een naschrift over gezamenlijke focusgroepen laat zien hoe snel de perceptiekloof zich sluit zodra men mét elkaar spreekt in plaats van óver elkaar. Tenslotte gaan Desirée Joosten-ten Brinke en Kelly Beekman in op de vraag wat de EU AI Act concreet betekent voor de toetspraktijk. Onderwijs is in deze verordening dan wel als hoog-risicosector aangewezen, maar dat betekent allerminst een wettelijk verbod op AI-inzet. Samen met de AVG en het auteursrecht ontstaat wel een kader waartoe men zich zal moeten verhouden. Eén principe blijft daarbij overeind: AI mag ondersteunen, maar niet zelfstandig beslissen over de student. Een beslisboom helpt om die afwegingen stap voor stap te maken. In Uit de praktijk beschrijft Cher Perdon tien jaar bouwen aan aantoonbare vakbekwaamheid bij de NVVB PublieksAcademie. Ruim dertigduizend examens verder laten zij zien hoe toetskundige onderbouwing en werkbaarheid samen kunnen gaan, onder meer via een eenduidige cesuur en de Eigen SuperSamenvatting als antwoord op examenangst.
De vaste rubrieken ontbreken uiteraard niet. In Gezien & Gelezen bespreekt Jan Jacobs Toetsen in verbinding, onder redactie van Antoinette van Berkel en Dominique Sluijsmans. En in Terecht of niet? analyseert Ton Lamers een uitspraak over een knock-outcriterium bij tandheelkunde, met de prikkelende vraag wanneer procederen plaatsmaakt voor werken aan vakbekwaamheid.
Dank aan alle auteurs en redactieleden voor hun inspanningen! Wij wensen u veel leesplezier. Heeft u zelf een interessant onderzoek of een waardevolle praktijkervaring die u wilt delen? U bent van harte uitgenodigd contact met ons op te nemen via www.e-xamens.nl. Naar uw bijdragen voor een volgende editie kijken we uit!
Kelly Beekman
hoofdredacteur
INHOUD
- Tussen tool en taboe: inzicht in perspectieven van studenten op Generatieve AI in het hoger onderwijs. Een kwalitatief onderzoek naar de integratie van Generatieve AI in het leerproces van Nederlandse studenten, Bente Cerpentier, Cune A. M. van Asselt & Paul E. Ketelaar
- Tussen tool en taboe, deel 2: docentenperspectief, Cune A. M. van Asselt, Bente Cerpentier & Paul E. Ketelaar
- Toetsing in het AI-tijdperk: de betekenis van de EU AI Act voor de praktijk, Desirée Joosten-ten Brinke & Kelly Beekman
- De ontwikkeling van de NVVB PublieksAcademie tot een volwassen examenorganisatie, Cher Perdon
Rubrieken
Redactioneel
In de schijnwerpers
Terecht of niet?
Gezien en gelezen
Literatuur en Agenda
