logo-professioneel-begeleidenlogo-professioneel-begeleiden
Filters
  • Alle artikelen

    «1|2|...|6

    Ruimte (volledige uitgave, 10 artikelen)

    Als 68-jarige ervaar ik het thema ‘ruimte’ nadrukkelijk. Door het wegvallen van verplichtingen en vanzelfsprekendheden ontstaat er ruimte in mijn leven. Wat te doen: vertrouwd werk doorzetten, nieuwe dingen aanpakken, de verveling koesteren? Ruimte ervaren is enerzijds een vervulling van een langgekoesterde wens, anderzijds is er ook sprake van ‘horror vacui’, de angst voor de leegte. Een begrip dat staat voor de neiging van een kunstenaar om elk leeg plekje op te vullen: witangst. Meer filosofisch gaat het om het zoeken van mensen naar zekerheid op basis van angst voor het onbekende, voor het leven met onbeantwoorde vragen. Verlangen en angst: ruimte is een paradoxaal begrip en tegelijkertijd ook onderdeel van onze dagelijkse taal als begeleiders. Boeiende kost en U zult zien dat elke bijdrage aan dit (overigens op gerecycled papier gedrukte) nummer een eigen licht werpt op dit thema. Het hoofdartikel van Joris Brenninkmeijer en Mieke Voogd laat zien op welke manier vragen stellen reflectieve ruimte kan bieden aan cliënten – ruimte voor leren. De column van Ferry Wilting zet ons aan het denken door te wijzen op de gelaagdheid van het begrip ruimte met het onderscheid in bedachte, waargenomen en geleefde ruimte. Michiel de Ronde houdt, via ‘muzisch onderzoeken’, een pleidooi voor het creëren van ruimte door middel van spel. Spelen is verleidelijk, geheimzinnig en plezierig en het leidt ons naar een ander weten. Michelle Kurzenacker sluit hier op aan met een voorbeeld vanuit haar werkplaats. Haar stelling: ‘Hoe beter je jezelf en je lichaam kent, hoe groter de handelingsruimte.’ Cees Sprenger benadrukt de noodzaak van ruimte voor rust en herstel van mensen, organisaties en onze planeet. Dit om de eigen stuurkracht te verstevigen. Een andere invalshoek, die van een specifieke doelgroep, bieden Joy Boelens en Marga Kelbling door aandacht te besteden aan de ruimte voor hoogsensitieve mensen binnen ons begeleidingskundige werk. In het interview komt Margriet Wentink aan het woord; ze is specialist in traumabehandeling. Ruimte maken voor het verwerken van trauma’s betekent de weg weer vrij maken voor levensenergie, stelt ze. Jikke de Ruiter en Sijtze de Roos vragen aandacht voor de politieke, de maatschappelijke ruimte van onszelf en onze cliënten: ‘We hebben niet de psyche maar de macht zichtbaar te maken.’ André Wierdsma benadrukt in De Weg de ruimte tussen mensen, de kwaliteit van het ‘in between’ van relaties en verbindingen. De boekenbespreking van Jacco van Uden wijst ons ten slotte op het gebruik van metaforen om speelruimte te creëren binnen organisatieontwikkeling. Heel veel leesplezier! Kees Faber

    lees meer

    Op het randje (volledige uitgave, 9 artikelen)

    Als begeleiders werken we met personen en groepen op kwetsbare momenten. Dat legt de lat hoog. Alleen het allerbeste en professioneelste is goed genoeg. Cliënten zijn ten slotte geen ‘proefdieren’. En tegelijkertijd zijn ze dat ongewild natuurlijk wel. Elke begeleider neemt intuïtief weleens een afslag waar hij of zij eigenlijk geen uitgewerkte methodische notie bij heeft. Soms is dat goed, als de intuïtie of het hart betere aanwijzingen geeft dan de methode. Maar het kan ook een lelijke miskleun betekenen. Om met cabaretier en filosoof Tim Fransen te spreken: ‘Ik stuntel dus ik ben.’ Jonge adviseurs, coaches en begeleiders kunnen hun vak sowieso niet leren zonder vlieguren te maken. Dat kan maar deels onder de hoede van mentoren. Het zijn de geslaagde en de mislukte experimenten, vaak over de rug van cliënten, die tot de grootste professionele groeisprongen leiden. Ga maar na in je eigen loopbaan. Soms volg je wel een methode, maar word je anders begrepen of aangevoeld dan je beoogd had en gaat het mis. En wat te denken van adviseurs en trainers die voor miljoenen aan veranderprogramma’s ‘uitrollen’ in organisaties, wat nauwelijks meer teweegbrengt dan BOHICA (ofwel ‘Bend over, here it comes again’) en cynisme? Wel goed onderbouwd en zeer gelikt uitgewerkt, natuurlijk. Wat is dan eigenlijk ‘professioneel’ of ‘op het randje’? Wim T. Schippers stelde onlangs dat vernieuwing nooit ontstaat vanuit professionals. Die blijven altijd binnen hun aangeleerde en gestolde succesframes opereren. Het zijn de amateurs, buitenbeentjes en buitenstaanders die vernieuwing brengen. Zo blijkt hardlopen, dansen of lichaamswerk soms effectiever dan praten. Het opstellingenwerk komt van Bert Hellinger, een filosoof. Luisteren met het hart of mindfulness is soms effectiever dan analyseren. Maar soms hebben experimenten dramatische gevolgen, zoals bij elektroshocktherapie of de sensitivitytrainingen uit de vorige eeuw. Wat is dus eigenlijk ‘het randje’ en wie bepaalt dat? Wat is het verschil tussen over het randje - dus fout en stout - en het sociaalwenselijke buiten de lijntjes kleuren en out of the box-denken? Of het verschil tussen je aan professionele normen houden en braaf binnen de lijntjes kleuren? Toch hebben we allemaal sterke normatieve opvattingen als het om begeleiden gaat en vinden we dat professioneel normbesef belangrijk is. Kortom, dit nummer gaat over het spanningsveld tussen ethiek en experimenteren. Wat gebeurt er bij onze klanten en onszelf, op ’t randje van voorspelbaar, veilig en ‘bewezen’, en van grensverleggend en soms grensoverschrijdend uitproberen? Paul Kloosterboer

    lees meer

    Veiligheid ( volledige uitgave, 10 artikelen)

    lees meer

    Thema: Verhalen, maart 2019

    Inhoudsopgave: KENNIS EN KUNDE Werken met verhalen in organisaties De trainer als troubadour COLUMN Show, don’t tell ONTMOETING In gesprek met Michaël Derkse De Weg (aflevering PRAKTIJK EN PROFESSIE Werken met het DialoogLab Zeven sleutels naar het verhaal Verhalen in supervisie GELEZEN Perfect imperfect Het zetten van ‘kraken   Redactioneel Verhalen horen bij het leven van de mens. Vroeger waren er verhalenvertellers die hun verhalen als verteller of troubadour ten gehore brachten en zo van stad naar stad reisden. De ‘orale overlevering’ was anoudsher bedoeld om verhalen van generatie op generatie over te brengen in een overwegend analfabetische  samenleving. Tegenwoordig kunnen we misschien meer spreken van een digitale traditie die de orale overlevering voedt. Verhalen zijn op afroep, via diverse kanalen en in diverse kleuren, beschikbaar. Hierdoor worden we beïnvloed en beïnvloeden we ook weer anderen. In de praktijk van begeleiding hebben verhalen eveneens een plek. We werken met het verhaal van de cliënt, waarbij we ook onze eigen verhalen inbrengen. Daarom leek het ons als redactie een mooi en belangrijk thema. We belichten dit vanuit diverse perspectieven. In het hoofdartikel ‘Een veelheid aan verhalen: rijkdom of rumoer’ richten Martijn van Ooijen, Saskia Tjepkema en Koen Weber zich op het werken met verhalen in de begeleiding van organisaties. Zij geven ook handreikingen om narratieve technieken toe te passen. Marcel van de Pol neemt ons mee in het werken met het DialoogLab, waarbij hij een aantal fasen doorloopt om een verhaal vanuit verschillende perspectieven te zien en beleven, waardoor nieuwe gezichtspunten ontstaan. In ‘De trainer als troubadour’ beschrijft Michiel de Ronde de rol van de trainer in het licht van de orale traditie. Joke Goudswaard belicht zeven sleutels om de ‘verhaalruimte’ te openen, waarbij zij een inkijk biedt in haar manier van narratief werken bij begeleiding. Mila Volf belicht inspirerend hoe verhalen ook een plek in supervisie kunnen hebben. Voor de rubriek Ontmoeting praatten we dit keer met Michaël Derkse, grondlegger van de Pulsar Visie. Op indringende wijze maken we kennis met zijn verhaal en ideeën over de rol van verhalen in begeleiding. Shirine Moerkerken en Barbara van der Steen recenseren op een reflectieve en persoonlijke manier elkaars boeken ‘Perfect imperfect’ en ‘Hoe ik verander’. We complementeren dit nummer met een scherpe column van An Kramer en een mooie bijdrage aan De Weg van Marianne Banning-Mul. Bij mijn debuut als coördinator van een themanummer kan ik zeggen dat ik trots ben op het resultaat. Ik realiseer me des te meer dat ik mij met alle ervaringsverhalen van anderen een beeld kon vormen van wat ik onderweg zou kunnen tegenkomen. En ik realiseer me, door alle mooie artikelen, dat het aanreiken van (ervarings)verhalen ook een belangrijke rol van de coach is bij begeleidingsvraagstukken.   Tijn Ponjee

    lees meer

    Wijsheid ( volledige uitgave, 9 artikelen)

    lees meer

    Macht ( volledige uitgave, 10 artikelen)

    lees meer

    Begeleiden vanuit het geheel (volledige uitgave, 9 artikelen)

    lees meer

    De staat van supervisie (volledige uitgave, 10 artikelen)

    lees meer

    DNM

    INHOUD THEMA ''ONDERWIJSONDERZOEK EN ONDERWIJSPRAKTIJK"  (DECEMBER 2019)   Leraren en schoolleiders: leiders en volgers, Marco Snoek Collegiaal waarderend onderzoek, Annechien van Buurt en Eefje Teeuwisse Motor voor innovatie en kwaliteit van opleiden, Eline van der Net en Ellen Hanselman Leiderschap en plein public, Anne Jan van den Dool   Focus op...'Onderwijsonderzoek en onderwijspraktijk' Introductie Wat weten we nu eigenlijk?, Pieter Leenheer, Gerritjan van Luin, Anje Ros en Leezan van Wijk   Onderwijsonderzoek en onderwijspraktijk Vier randvoorwaarden voor een succesvolle verbinding, Maartje Kouwenberg, Jelle Kaldewaij en Linda Sontag Evidence informed werken aan werkplekleren in het mbo, Niek van den Berg en Jeroen Onstenk Onderzoek in de opleiding, Anje Ros Aanjagen van een sterke onderzoekscultuur, Leezan van Wijk Onderwijsonderzoek wint aan invloed, maar er is geld nodig, Monique Marreveld De Kennisrotonde en de onderwijspraktijk, Simone van Barneveld Vraagarticulatie, Niek van den Berg en Christa Teurlings Laat onderwijsonderzoek vooral aansluiten bij de vragen van de leraren, Gerritjan van Luin en Pieter Leenheer   Reflecties Wat vraagt het onderwijs van ons? Hester IJsseling Onderzoek vraagt vooral om een gezonde dosis realisme, Leezan van Wijk en Pedro de Bruyckere De onttroning van de pedagogiek, Pieter Leenheer Het (on)gelijk van de wetenschap, Gerritjan van Luin Over de waarheid leren spreken, Jan Bransen Het goede gesprek over onderwijs: polemiek of dialoog? Gerritjan van Luin   ​Eerder dit jaar verscheen De kracht van niet-weten. In dit boek beschrijft Louis Steeman wat volgens hem de essenties zijn van ontwikkelingsgericht organiseren. Op twee plaatsen in het magazinedeel besteden we er aandacht aan: Hans van Dijck schrijft erover in zijn de rubriekHoe zit het met, en Jolanda Botke wijdt er in de boekenrubriek een uitgebreide recensie aan. Ogenschijnlijk wisten zij niet dat ze allebei over de kracht van niet-weten wilden schrijven. En dat in een nummer van De Nieuwe Meso waarin het focusdeel juist gaat over kennis en over de vraag wat er nodig is om vruchtbare samenwerking te bevorderen tussen onderwijsonderzoek en onderwijspraktijk. O ironie.   Overigens zul je als de lezer van dit nummer gaandeweg merken dat de aandacht voor het niet-weten enerzijds en die voor onderzoeksmatige kennis in de onderwijspraktijk elkaar niet per se bijten; sterker nog, er is een raakvlak tussen beide. Dat raakvlak is ruimte; ruimte die volgens Steeman een voorwaarde is voor ontwikkelingsgericht onderwijs; ruimte die volgens meerdere auteurs in het focusdeel nodig is om onderwijsonderzoek en onderwijspraktijk meer op elkaar te betrekken om zo onderwijs meer evidence informedte maken. Een van de hardnekkige problemen in het onderwijs is de werkdruk die veel docenten ervaren, zoals dat tijdens de recente acties andermaal over het voetlicht is gebracht. Eigenlijk gaat het dan ook over ruimte en vooral het ontbreken daarvan. Natuurlijk zijn hogere salarissen nodig, maar kijk je de actievoerders in hun hart, dan zul je bij de meesten zien dat ze vooral meer ruimte willen om te kunnen doen wat er volgens hen echt toe doet.   Belangrijke vraag in dit kader is: wanneer en hoe zijn we de ruimte kwijtgeraakt? En: hoe krijgen we die terug? Wie moeten wat doen? Naast het probleem van de werkdruk kent ons onderwijs nog andere hardnekkige problemen. Denk aan de vroegselectie, opwaartse druk, tanende onderwijskwaliteit, een onduidelijke zeggenschapsstructuur, enzovoorts. In 2020 willen we aan een aantal van die hardnekkige problemen aandacht besteden. Niet uit zwartgalligheid, maar juist om bij te dragen aan een ontwikkelingsgerichte onderwijsagenda.   Wil je meedenken of schrijven, heb je tips of ideeën: laat het ons weten via  redactie@denieuwemeso.nl. Voor nu wensen we je veel plezier toe bij het lezen van dit boordevolle nummer… hopelijk vind je er de ruimte toe! De redactie

    5,95
    lees meer

    Het MBO schakelt door

    INHOUD THEMA 'HET MBO SCHAKELT DOOR'  (SEPTEMBER 2019) Vrijmoedig spreken en openhartig luisteren op school, Frank Weijers​ Van projectonderwijs naar gepersonaliseerd leren, Bas Smies Hoera, we zijn een krimpschool!, Jaap Peters en Naomi Klok Een stelselwijziging op kousenvoeten, Mirjam van Halem Focus op...'HET MBO SCHAKELT DOOR' Het is tijd dat we ‘groter’ denken, Edwin Kaats, Herman Klop Service out is service in, Mbo-instellingen in het netwerk, Frans de Vijlder Van data naar informatie en inspiratie, Student analytics, Theo Bakker, Ron Evers Ondertussen in het vmbo, Anneke Westerhuis, Renée van Schoonhoven Doe de Dinges! Samenwerken in het mbo?, Hans Bosselaar, Duco Bannink Het Kodakmoment voor het mbo en de bestuurlijke consequenties daarvan, Marc Vermeulen Met gemengde gevoelens kijken we vanuit Nederland naar het Brexit-drama: emoties als verbazing, leedvermaak, maar vooral bezorgdheid wisselen elkaar in hoog tempo af. Dit is wat er gebeurd als democratie wordt verengd tot uitvoering geven aan de wil van de meerderheid, zonder aandacht te besteden aan wat de minderheid wil. Natuurlijk moeten er knopen worden doorgehakt, waarbij de wil van de meerderheid richtinggevend zal zijn, maar als de minderheid daar niet goed in wordt meegenomen, dan is dat een recept voor rancune. Hoe kunnen meningen en gevoelens van de minderheid – die in het geval van de Brexit behoorlijk groot is, maar dit terzijde – ook een goede plek krijgen in besluitvormingsprocessen? Die vraag speelt niet alleen op landelijk, politiek niveau, maar in alle situaties waar mensen met elkaar samenwerken, dus ook in het onderwijs. Deep democracy zou zo maar een manier van (samen)werken kunnen zijn, die daarbij behulpzaam is. In het openingsartikel schetst Frank Weijers wat de essentie van Deep Democracy is en hoe die werkwijze ervoor kan zorgen dat “het allerbeste besluit” wordt genomen. In het onderwijs hebben we het graag over het verkrijgen van draagvlak, maar in de praktijk komt dat er vaak op neer dat mensen met harde dan wel zachte hand worden verleid in te stemmen met plannen die elders – lees: aan de top - zijn bedacht. Deep Democracy daarentegen benut de denkkracht van iedereen, van meet af aan. De “draagvlakbenadering”, voor zover die al paste binnen een sector waarin vooral hogeropgeleide professionals werkzaam zijn, is eigenlijk passé als je ziet dat onderwijsinstellingen zich meer en meer ontwikkelen tot netwerkorganisaties, dat wil zeggen organisaties die in het realiseren van doelstellingen sterk afhankelijk zijn van samenwerking met andere organisaties. Hierdoor worden de grenzen van de eigen organisatie steeds meer fluïde, terwijl er van een eenduidige hiërarchie steeds minder sprake is; de harkjes verdwijnen, leiderschap wordt gedeeld. De mate van ‘vernetwerking’ van onderwijsorganisaties varieert wellicht van onderwijssoort tot onderwijssoort, maar zeker in het middelbaar beroepsonderwijs is het samenwerken in netwerken vandaag de dag de enige manier om tegemoet te komen aan de maatschappelijke en economische dynamiek en jongeren goed voor te bereiden op de arbeidsmarkt van de toekomst. De artikelen in het focusdeel van het voorliggende nummer van De Nieuwe Meso, dat in zijn geheel gewijd is aan de ontwikkelingen rond en in het mbo, geven met elkaar een indringend beeld van de transformatie waar het mbo in zit en nog voor staat; een transformatie die zo fundamenteel is dat het bij een van de auteurs in het focusdeel de vraag oproept of we over enige tijd nog wel kunnen spreken van middelbaar beroepsonderwijs. Om de spanning erin te houden, zeggen we hier niet in welk hoofdstuk van het focusdeel de vraag naar het voortbestaan van het middelbaar beroepsonderwijs wordt gesteld; we hopen dat u al lezend De vernieuwde redactie

    5,95
    lees meer

    Schrijf je in voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte!

    Dag van de Coach - 2020

    Thema - WERK-DRUK

    Datum: 4 juni 2020
    Locatie: De Reehorst, Ede

    Informatie & aanmelden »