Beste lezer,
Welkom bij een nieuwe editie van Examens, tijdschrift voor de toetspraktijk. Ook dit nummer hebben we met zorg samengesteld, met als doel u te informeren, te inspireren en deelgenoot te maken van actuele ontwikkelingen in het toetslandschap. Van psychometrische vuistregels tot stelseldiscussies, en van een wendbare toetsorganisatie tot een bijzondere terugblik op de wortels van de testleer; met veel plezier nemen we u mee in een gevarieerd palet aan bijdragen!
Niels Smits en Sharon Klinkenberg (UvA) openen met een prikkelend pleidooi: de gangbare vuistregels voor toetskwaliteit (p-waarden, item-testcorrelaties en Cronbach’s alfa) zijn vaak te streng voor de praktijk van het hoger onderwijs. Aan de hand van een concrete tentamenanalyse onderbouwen zij dit standpunt en formuleren zij vier aanvullende vragen die een genuanceerder oordeel mogelijk maken. Een heel andere stelseldiscussie voeren Emina van den Berg en Thierry Belt (SEO Economisch Onderzoek). Zij analyseren het stelsel rondom de doorstroomtoets. Hun conclusie is helder: één centrale doorstroomtoets biedt voordelen op het vlak van kostenbeheersing, vergelijkbaarheid én publieke borging. Mieke Jaspers en Els van Zijl bouwen voort op hun eerdere bijdrage en richten zich nu op de wendbare toetsorganisatie binnen flexibel onderwijs. Met een verantwoordelijkheidsmatrix gebaseerd op het RACI-model bieden zij concrete handvatten voor het verdelen van rollen tussen OE-teams, examencommissie, management en faciliterende professionals. Ton Lamers staat centraal in ons terugkerend interview In de schijnwerpers, ter ere van zijn vijftigste(!) bijdrage aan Terecht of niet?. We hebben hem gesproken over zijn opmerkelijke pad van klassiek slagwerker naar onderwijsjurist, zijn geleerde lessen en aanbevelingen over heldere kaders, kennisdeling en de rol van de examencommissie. Daarnaast hebben we een bijzondere bijdrage ontvangen van Henk van Berkel, die in een fictief interview een invloedrijk kopstuk in toetsing, Lee J. Cronbach (1916–2002), laat reflecteren op zijn eigen werk. Een originele manier om de mens achter de beroemde alfa-coëfficiënt en de generaliseerbaarheidstheorie tot leven te brengen, met een boodschap die opvallend actueel blijft: meet zorgvuldig, interpreteer voorzichtig en verlies nooit de mens achter de cijfers uit het oog. De vaste rubrieken ontbreken uiteraard niet. In Terecht of Niet, een jubileumbijdrage, wordt een recente uitspraak van de Raad van State besproken over een student die struikelde op slechts tien procent van een onderwijseenheid van 30 ECTS. In Gezien & Gelezen bespreekt Jan Jacobs de herziene heruitgave van Diplomademocratie van Mark Bovens en Anchrit Wille. In Uit de praktijk deelt Astrid Habraken (Bespeak) hoe het praktijkexamen voor de Basisvakopleiding Schoonmaken werd herontworpen vanuit de kernhandelingen van het beroep zelf. En tot slot prikkelt Wessel Peeters ons in zijn column met de vraag wat we verliezen wanneer we het nakijken uitbesteden aan AI: En, wat vond AI ervan? Dank aan alle auteurs en redactieleden voor hun inspanningen! Wij wensen u veel leesplezier.
Heeft u zelf een interessant onderzoek of een waardevolle praktijkervaring die u wilt delen? U bent van harte uitgenodigd om contact met ons op te nemen via www.e-xamens.nl. Naar uw bijdragen voor een volgende editie kijken we uit!
Kelly Beekman
hoofdredacteur
INHOUD
- Valide vuistregels voor de evaluatie van studietoetsen: Een oproep tot verbetering, Niels Smits & Sharon van de Klinkenberg
- De overstap naar één centrale doorstroomtoets voor groep 8: een logische stap in een stelsel dat steeds meer publiek geld kost, Emina van den Berg & Thierry Belt
- Naar een wendbare toetsorganisatie. Autonomie binnen kaders, Els van Zijl & Mieke Jaspers
- Lee J. Cronbach (1916-2001): meten is begrijpen, Henk van Berkel
- Objectiviteit vraagt om keuzes, Astrid Habraken
Rubrieken
Redactioneel
Gastcolumn
In de schijnwerpers
Terecht of niet?
Gezien en gelezen
NVE
Literatuur en Agenda
